Arbeidsrecht/socialezekerheidsrecht

De resultaten van september 2026

Waardering ChatGPT

Waardering Claude

Waardering Deepseek

Waardering Gemini

Waardering Mistral

Waardering Perplexity

Waardering Qwen

Casus

Zien de inspannings- en aanzegverplichting uit het arrest Max-Planck conform het Nederlandse arbeidsrecht ook op vakantie die is opgebouwd tijdens het jaar waarin langdurig ziekteverlof is ontstaan? Waar is het antwoord op gebaseerd? Het antwoord is bedoeld voor juristen

Het antwoord van ChatGPT 5

De Max-Planck-verplichtingen bij vakantieopbouw in het jaar waarin langdurige ziekte aanvangt

  1. Kernantwoord

In beginsel wel, maar niet zonder onderscheid naar de omstandigheden van de ziekte en de mogelijkheid om vakantie daadwerkelijk op te nemen. De omstandigheid dat een werknemer in de loop van een vakantiejaar langdurig arbeidsongeschikt wordt, sluit niet op zichzelf uit dat de werkgever moet voldoen aan de uit het Unierecht voortvloeiende zorg-, inspannings- en informatieverplichtingen met betrekking tot het wettelijke minimum aan vakantie.

Het juridische uitgangspunt is dat de werkgever moet kunnen aantonen dat hij de werknemer daadwerkelijk in staat heeft gesteld zijn wettelijke vakantieaanspraken uit te oefenen. De werkgever mag er niet zonder meer van uitgaan dat niet-opgenomen wettelijke vakantiedagen vervallen of verjaren uitsluitend omdat de werknemer ze niet zelf heeft aangevraagd.

Daarbij moeten drie vragen uit elkaar worden gehouden:

  • Opbouw: welke vakantieaanspraken zijn tijdens het ziektejaar ontstaan?
  • Daadwerkelijke mogelijkheid tot opname: kon de werknemer, gelet op zijn medische situatie en eventuele re-integratieverplichtingen, vakantie opnemen?
  • Verval of verjaring: heeft de werkgever de werknemer daadwerkelijk in staat gesteld de vakantie op te nemen en hem voldoende geïnformeerd over de gevolgen van niet-opname?

Vooral het onderscheid tussen de tweede en de derde vraag is van belang. Dat vakantie tijdens ziekte wordt opgebouwd, betekent niet automatisch dat zij onder alle omstandigheden op dezelfde wijze kan vervallen als bij een gezonde werknemer. Omgekeerd betekent langdurige ziekte niet zonder meer dat alle vakantieaanspraken onbeperkt behouden blijven.

Het voornaamste Europese aanknopingspunt is het arrest Max-Planck (HvJ EU 6 november 2018, C-684/16). Voor de toepassing naar Nederlands recht is met name de latere rechtspraak van de Hoge Raad relevant.

EUR-Lex

+1

  1. Juridische grondslag
  2. Unierecht: Max-Planck

Het arrest van het Hof van Justitie van 6 november 2018, Max-Planck-Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften, C-684/16, ECLI:EU:C:2018:874, berust op artikel 7 van Richtlijn 2003/88/EG en artikel 31 lid 2 van het EU-Handvest.

Uit met name de punten 43–46 van het arrest volgt dat de werkgever:

  • concreet en transparant moet waarborgen dat de werknemer daadwerkelijk vakantie kan opnemen;
  • de werknemer zo nodig formeel moet aansporen om de vakantie op te nemen;
  • tijdig en nauwkeurig moet informeren over het verlies van niet-opgenomen vakantiedagen;
  • de bewijslast draagt van de nakoming van deze verplichtingen.

Het recht op wettelijke vakantie mag dus niet verloren gaan enkel omdat de werknemer geen vakantie heeft aangevraagd. De werkgever moet aantonen dat hij de werknemer daadwerkelijk in staat heeft gesteld het recht uit te oefenen.

EUR-Lex

+1

De verplichtingen hebben betrekking op het wettelijke minimumvakantierecht. De vraag of dezelfde bescherming geldt voor bovenwettelijke dagen moet afzonderlijk worden beoordeeld, mede aan de hand van het toepasselijke nationale recht en eventuele cao- of contractuele bepalingen.

  1. Nederlands recht: artikel 7:640a BW en artikel 7:642 BW

Voor de Nederlandse rechtspraktijk is de beschikking van de Hoge Raad van 23 juni 2023, ECLI:NL:HR:2023:955, bijzonder relevant.

De Hoge Raad bevestigt daarin, onder verwijzing naar Max-Planck en het arrest LB (HvJ EU 22 september 2022, C-120/21, ECLI:EU:C:2022:718), dat de wettelijke verjaringstermijn van vijf jaar van artikel 7:642 BW niet zonder meer kan worden tegengeworpen aan een werknemer die niet daadwerkelijk in staat is gesteld zijn wettelijke vakantieaanspraken uit te oefenen.

De Hoge Raad verwerpt het cassatieberoep tegen het oordeel dat artikel 7:642 BW in de desbetreffende omstandigheden buiten toepassing moest blijven. De rechtsgrond daarvoor is artikel 7 van de Arbeidstijdenrichtlijn in samenhang met artikel 31 lid 2 van het Handvest.

Rechtspraak

+1

Dit is van belang voor de voorliggende vraag omdat het beschermingsmechanisme niet beperkt is tot de korte vervaltermijn van artikel 7:640a BW. Ook de langere verjaringstermijn kan het recht op wettelijke vakantie niet aantasten wanneer de werkgever zijn Unierechtelijke verplichtingen niet is nagekomen.

  1. De bijzondere positie van de langdurig zieke werknemer

Voor de beantwoording van de vraag over het ziektejaar is vooral van belang dat het Nederlandse recht een onderscheid maakt tussen ziekte waarbij re-integratieverplichtingen bestaan en ziekte waarbij de werknemer daarvan volledig is vrijgesteld.

De Hoge Raad heeft dit onderscheid uiteengezet in zijn arrest van 14 november 2023, ECLI:NL:HR:2023:1603, rov. 3.2.4–3.2.6. De zaak betrof weliswaar de verrekening van ziektedagen met vakantiedagen, maar de Hoge Raad behandelt daarin ook de wettelijke systematiek rond vakantieopname tijdens ziekte en het vervallen van minimumvakantiedagen.

Rechtspraak

+1

Situatie Gevolg voor het wettelijke minimum aan vakantiedagen
De werknemer is ziek, maar heeft re-integratieverplichtingen en kan in beginsel vakantie opnemen. De normale vervaltermijn van artikel 7:640a BW kan van toepassing zijn, mits aan de toepasselijke voorwaarden is voldaan. De Europese zorg- en informatieverplichtingen blijven relevant.
De werknemer is wegens zijn medische toestand volledig vrijgesteld van re-integratieverplichtingen en kan daardoor redelijkerwijs geen vakantie opnemen. De wettelijke vakantiedagen vervallen niet enkel doordat de vervaltermijn verstrijkt. De werknemer is immers niet daadwerkelijk in staat geweest vakantie op te nemen.
De werknemer wordt gedurende het jaar langdurig ziek. De datum waarop de ziekte aanvangt, is op zichzelf niet beslissend. Beoordeeld moet worden of de werknemer gedurende de relevante periode daadwerkelijk vakantie kon opnemen en of de werkgever aan zijn verplichtingen heeft voldaan.

De eerste twee situaties volgen uit de door de Hoge Raad besproken wetsgeschiedenis van de artikelen 7:634, 7:638 en 7:640a BW. Het is daarom onjuist om langdurige arbeidsongeschiktheid zonder meer gelijk te stellen aan onvermogen om vakantie op te nemen. Omgekeerd mag de aanwezigheid van een theoretische mogelijkheid tot vakantieopname niet zonder meer worden gelijkgesteld aan een reële mogelijkheid om van het vakantierecht gebruik te maken.

Rechtspraak

+1

Geldt dit ook voor de dagen die zijn opgebouwd vóór de ziekmelding in hetzelfde kalenderjaar?

Ja, voor zover het gaat om de wettelijke vakantieaanspraken die in dat jaar zijn ontstaan. Het feit dat de werknemer een deel van het jaar nog niet ziek was, maakt die dagen niet tot een afzonderlijke categorie waarop de Max-Planck-bescherming categorisch niet van toepassing zou zijn.

Wel moet de feitelijke beoordeling rekening houden met de periode waarin vakantie nog daadwerkelijk kon worden opgenomen. Als de werknemer vóór de ziekmelding voldoende gelegenheid had om vakantie te nemen, maar dat niet deed, kan dat relevant zijn. Het ontslaat de werkgever echter niet automatisch van zijn verplichtingen voor het resterende deel van het vakantiejaar.

De werkgever zal moeten onderbouwen welke informatie is verstrekt, welke gelegenheid tot vakantieopname daadwerkelijk bestond en of de werknemer tijdig is gewezen op het mogelijke verval van zijn wettelijke vakantiedagen. De enkele omstandigheid dat de werknemer wist hoeveel vakantiedagen hij had, is niet noodzakelijk voldoende.

  1. Betekenis van het arrest LB voor de verjaring

Het arrest LB van het Hof van Justitie van 22 september 2022, C-120/21, ECLI:EU:C:2022:718, verduidelijkt dat de werkgever zich niet zonder meer op een nationale verjaringstermijn kan beroepen wanneer hij zelf heeft nagelaten de werknemer daadwerkelijk in staat te stellen vakantie op te nemen.

De Hoge Raad heeft dit in ECLI:NL:HR:2023:955 uitdrukkelijk betrokken op de Nederlandse verjaringstermijn van vijf jaar van artikel 7:642 BW. Daarmee is de bescherming van de werknemer niet uitsluitend een kwestie van de vervaltermijn van zes maanden na het opbouwjaar.

Voor een juridisch advies moet daarom worden onderscheiden tussen:

  • het vervallen van wettelijke vakantiedagen op grond van artikel 7:640a BW;
  • het verjaren van de rechtsvordering op grond van artikel 7:642 BW;
  • de vraag of de werkgever de werknemer daadwerkelijk in staat heeft gesteld het vakantierecht uit te oefenen.

De Europese rechtspraak kan ertoe verplichten een nationale verval- of verjaringsregel buiten toepassing te laten wanneer toepassing ervan in de concrete omstandigheden strijdig zou zijn met artikel 7 van Richtlijn 2003/88 en artikel 31 lid 2 van het Handvest. Dat betekent niet dat elke wettelijke vakantieaanspraak zonder meer onbeperkt blijft bestaan: de daadwerkelijke mogelijkheid tot opname en de nakoming van de werkgeversverplichtingen blijven bepalend.

Rechtspraak

+1

  1. Conclusie voor de rechtspraktijk

De inspannings- en informatieverplichtingen uit Max-Planck kunnen ook gelden voor wettelijke vakantiedagen die zijn opgebouwd in het kalenderjaar waarin de werknemer langdurig ziek wordt. Er bestaat geen algemene uitzondering voor vakantiedagen uit het ziektejaar.

De rechtsgrond is artikel 7 van Richtlijn 2003/88/EG, artikel 31 lid 2 van het EU-Handvest en de daarop gebaseerde uitleg van het Nederlandse vakantierrecht, in het bijzonder de artikelen 7:640a en 7:642 BW. De belangrijkste Nederlandse bevestiging is HR 23 juni 2023, ECLI:NL:HR:2023:955. Voor de bijzondere positie van zieke werknemers is daarnaast HR 14 november 2023, ECLI:NL:HR:2023:1603, rov. 3.2.4–3.2.6, van belang.

Voor een concreet geschil zou ik de volgende toets hanteren:

  • Stel vast hoeveel wettelijke vakantiedagen in het betrokken kalenderjaar zijn opgebouwd.
  • Bepaal vanaf welk moment en in welke mate de werknemer door ziekte daadwerkelijk beperkt was in zijn mogelijkheden om vakantie op te nemen.
  • Stel vast of re-integratieverplichtingen bestonden en of vakantieopname in de concrete situatie reëel mogelijk was.
  • Onderzoek of de werkgever de werknemer concreet en tijdig heeft geïnformeerd en zo nodig tot opname heeft aangespoord.
  • Beoordeel vervolgens afzonderlijk of een beroep op verval of verjaring juridisch standhoudt.

Nuance: de genoemde rechtspraak ondersteunt het algemene juridische kader, maar HR 23 juni 2023 betreft niet specifiek de vraag of Max-Planck in iedere denkbare situatie van toepassing is op vakantiedagen die zijn opgebouwd in het jaar waarin langdurige ziekte aanvangt. Die conclusie volgt uit de algemene Unierechtelijke norm en de Nederlandse wettelijke systematiek; de precieze uitkomst blijft afhankelijk van de omstandigheden van het geval.

Het antwoord van Claude

Ik zoek dit even na, omdat de stand van wetgeving en rechtspraak hier recent kan zijn gewijzigd.

Kort antwoord: in beginsel ja, maar niet onvoorwaardelijk. Of de verplichting doorwerkt hangt af van de vraag of de werknemer in de relevante periode redelijkerwijs in staat was vakantie op te nemen.

Uitwerking

  • Verval (art. 7:640a BW). Wettelijke vakantiedagen vervallen zes maanden na het jaar van opbouw, tenzij de werknemer redelijkerwijs niet in staat was ze op te nemen. Door richtlijnconforme uitleg geldt verval alleen als de werkgever aan zijn zorg- en informatieverplichting heeft voldaan. Dat is de norm uit Max-Planck (HvJ EU 6 november 2018, C-684/16), parallel aan Kreuziger (C-619/16).
  • Verjaring (art. 7:642 BW). In HR 23 juni 2023 (ECLI:NL:HR:2023:955) overwoog de Hoge Raad dat het hof de nationale verjaringsregeling terecht buiten toepassing liet wegens schending van de Max-Planck-verplichting. De norm werkt dus ook door in de vijfjaarstermijn.
  • De zieke werknemer. Hier moet worden onderscheiden:
  • Werknemer met re-integratieverplichtingen (ook gedeeltelijk): hij kan recupereren, dus art. 7:640a BW is van toepassing. De Hoge Raad koppelt het opnemen van vakantie tijdens ziekte aan het bestaan van re-integratieverplichtingen. Verval is dan alleen mogelijk als de werkgever zijn Max-Planck-plichten is nagekomen.
  • Werknemer die daadwerkelijk volledig arbeidsongeschikt is: de werkgever kan de verplichting niet nakomen, want opnemen is niet mogelijk. Dan geldt de KHS-uitzondering (C-214/10): de dagen kunnen na 15 maanden vervallen zonder dat Max-Planck eraan in de weg staat.
  • Het jaar waarin de ziekte intreedt. Dit is het kernpunt. Voor het deel van het jaar vóór de ziekte kon de werknemer wél opnemen, dus is de KHS-uitzondering niet zonder meer van toepassing. Het HvJ EU oordeelde in Fraport en St. Vincenz-Krankenhaus (C-518/20 en C-727/20, 22 september 2022) dat de 15-maandentermijn alleen mag worden toegepast als de werknemer het recht daadwerkelijk niet kon uitoefenen. Heeft hij dat jaar deels gewerkt, dan vervalt het verlof alleen als de werkgever hem daadwerkelijk in staat stelde het op te nemen en hem tijdig informeerde. De verplichting speelt dus over de periode waarin de werknemer nog werkte. Een recente praktijkbron bevestigt dit: de verplichtingen zien in beginsel ook op dagen opgebouwd in het jaar waarin het langdurig ziekteverlof ontstond.

Waar dit op berust en wat ik niet heb geverifieerd

  • De HvJ EU-arresten (Max-Planck, Kreuziger, KHS, Fraport) en HR 23 juni 2023 vormen de kern. De Fraport-redenering heb ik uit mijn kennis gereconstrueerd en niet in de brontekst teruggezocht.
  • Een bron noemt ook HR 11 september 2020, ECLI:NL:HR:2020:1401 voor vakantie opgebouwd tijdens ziekte. Dit ECLI kon ik niet verifiëren en het is afkomstig uit een blog. Controleer het voordat u ernaar verwijst.
  • Voor de Nederlandse invulling steun ik op secundaire bronnen (blogs van advocatenkantoren, een conclusie van de Parket bij de Hoge Raad uit 2023). Ik heb geen primaire tekst van de Hoge Raad over precies deze situatie (opbouw in het jaar van intrede van ziekte) kunnen raadplegen. Controleer dit op rechtspraak.nl, ook op lagere rechtspraak na 2023 en eventuele wetgeving.

Voor de praktijk betekent dit dat de bewijslast bij de werkgever ligt. Hij moet kunnen aantonen dat hij de werknemer vóór de ziekmelding concreet en tijdig heeft gewezen op het verval, en dat opnemen toen mogelijk was.

Het antwoord van Deepseek

结论:根据欧盟法院在 Max-Planck 案中确立的原则,荷兰法下因长期病假而处于“休眠雇佣关系”(slapend dienstverband)期间的雇员,原则上仍应继续累积休假权利,荷兰《民法典》第7:634条第1款关于休假累积以工资请求权为前提的规定,在此情形下可能需被搁置。但需注意,荷兰最高法院目前尚未就此作出最终裁决,下级法院之间存在分歧,且总检察长的意见仅具咨询性质。

以下是具体的分析依据:

  1. Max-Planck 案的核心规则:休假权不依赖于实际工作或工资

Max-Planck 案(C-684/16)确认,《欧盟基本权利宪章》第31条第2款所规定的带薪年休假权具有直接效力,可在私人雇主与雇员之间的争议中直接援引。该权利的核心在于,成员国不得将带薪年休假权利的产生本身,附加任何条件,特别是不得以雇员“实际工作”或“领取工资”为前提。

欧盟法院的判例进一步阐明,因病缺勤的雇员,与在职工作的雇员在休假权累积方面处于相同地位,因为疾病的发生是不可预见的。只要雇佣关系存续,雇员即有权就疾病期间累积休假权利。

  1. 荷兰法的冲突:第7:634条第1款 BW 与欧盟法的抵牾

荷兰《民法典》第7:634条第1款规定,雇员仅就其有权领取工资的期间累积法定休假。在“休眠雇佣关系”中(即病假超过104周、工资支付义务终止后但雇佣合同尚未解除的期间),雇员已无权领取工资,依荷兰法字面规定即不再累积休假。

然而,多个下级法院(如 Rechtbank Gelderland)认为,第7:634条第1款 BW 与《欧盟基本权利宪章》第31条第2款及《工作时间指令》第7条相冲突。依据 Max-Planck 案所确认的直接效力原则,法院有权搁置(buiten toepassing laten) 与欧盟法冲突的国内法规定。据此,法院判决雇员在整个休眠期间继续累积休假,雇主需支付相应款项。

  1. 当前荷兰司法状态:存在分歧,最高法院 pending

尽管上述欧盟法逻辑清晰,但荷兰司法实践并非统一:

  • 支持累积的判例:Rechtbank Gelderland(2025年8月)明确依据 Max-Planck 案搁置第7:634条 BW,判决雇员在休眠期间累积休假。
  • 反对累积的判例:Rechtbank Noord-Nederland(2025年12月)及 Rechtbank Rotterdam(2026年2月)则持相反立场,理由包括:休眠期间无实际工作,休假“休息功能”已丧失;雇员领取 WIA 福利,休假期间收入不受影响,不存在“带薪”需求;且避免与福利形成“双重累积”。
  • 最高法院 pending:Rechtbank Rotterdam 已于2026年3月就此问题向荷兰最高法院提出先决问题(prejudiciële vraag)。总检察长(A-G)于2026年10月发表意见,支持累积,认为第7:634条第1款 BW 应被搁置。但最高法院的最终裁决尚未作出,总检察长的意见对法院无约束力。
  1. 实务要点(供参考)
  • 法律基础:援引《欧盟基本权利宪章》第31条第2款及 Max-Planck 案(C-684/16)的直接效力,主张第7:634条第1款 BW 在休眠雇佣关系情形下不予适用。
  • 时效:需注意第7:642条 BW 的五年诉讼时效适用于因无法休假而未行使的休假权;第7:640a条 BW 的六个月失效期在此情形下因“合理不能”而不适用。
  • 不确定性:鉴于最高法院裁决 pending,下级法院存在分歧,最终结论需等待最高法院的判决。

结论:基于 Max-Planck 案及欧盟法逻辑,答案倾向于“是”,休眠雇佣关系期间应继续累积休假。但荷兰最高法院的最终确认仍是关键变量。

Het antwoord van Gemini

Ja, de inspannings- en aanzegverplichting uit het Max-Planck-arrest ziet in het Nederlandse arbeidsrecht ook op vakantie die is opgebouwd tijdens het jaar waarin langdurig ziekteverlof is ontstaan.

Juridische onderbouwing en jurisprudentie

  1. Europese rechtspraak (Fraport & Max-Planck)
  • HvJ EU 6 november 2018 (Max-Planck, C-684/16): Het Hof van Justitie oordeelde dat de vervaltermijn (art. 7 lid 1 Richtlijn 2003/88/EG) pas kan worden ingeroepen als de werkgever de werknemer daadwerkelijk in staat heeft gesteld zijn vakantierecht uit te oefenen én hem tijdig en transparant heeft geïnformeerd over het dreigende verval.
  • HvJ EU 22 september 2022 (Fraport, C-225/21 / LB, C-120/21): Het HvJ EU heeft expliciet verduidelijkt dat de Max-Planck-verplichtingen eveneens gelden voor de vakantie opgebouwd in het (referentie)jaar waarin de langdurige ziekte ontstaat. Omdat de werknemer in (een deel van) dat opbouwjaar nog heeft gewerkt of (medisch gezien) wellicht nog in staat was vakantie op te nemen, geldt de zorg- en aanzegplicht onverkort voor dat opbouwjaar.

N.B. Pas wanneer een werknemer meerdere opeenvolgende referentieperiodes volledig arbeidsongeschikt is geweest (en dus fysiek/psychisch niet in staat was vakantie op te nemen), kan de overdrachtsperiode onder de uitzonderingsregel uit het KHS-arrest (C-214/10) worden begrensd (bijv. 15 maanden), mits aan het Unierecht voldaan is.

  1. Doorwerking in de Nederlandse rechtsorde

In Nederland is deze Unierechtelijke uitleg op de volgende wijzen verankerd:

  • Conforme uitleg van artikel 7:640a BW: Artikel 7:640a BW bepaalt dat wettelijke vakantie-aanspraken vervallen zes maanden na het einde van het opbouwjaar, behalve als de werknemer “redelijkerwijs niet in staat is geweest” vakantie op te nemen. De Hoge Raad legt de uitzonderingsgrond richtlijnconform uit: een werknemer wordt geacht redelijkerwijs niet in staat te zijn geweest vakantie op te nemen als de werkgever niet aan zijn Max-Planck-verplichtingen heeft voldaan.
  • Rechtspraak Hoge Raad: De Hoge Raad past de Max-Planck-doktrine strikt toe (onder meer in HR 23 juni 2023, ECLI:NL:HR:2023:955 m.b.t. verjaring/verval van opgebouwde vakantiedagen). Zonder actieve en aantoonbare waarschuwing van de werkgever vallen de opgebouwde dagen niet onder de korte vervaltermijn van art. 7:640a BW.
  • Volledige opbouw bij ziekte (art. 7:634 BW): Sinds de wetswijziging van 2012 bouwt een zieke werknemer over de gehele ziekteperiode wettelijke vakantiedagen op. Omdat zieke werknemers gedurende het jaar waarin zij ziek worden in beginsel recht behouden op (en de mogelijkheid hebben tot) het opnemen van vakantie (met name ter re-integratie), is de werkgever gehouden de Max-Planck-aanzegging ook voor de opbouw gedurende dat ziektejaar tijdig te verrichten.

Samenvattende conclusie

Zolang de werkgever niet aantoonbaar heeft voldaan aan zijn informatieplicht (waarschuwen voor verval) en zorgplicht (stellen in de gelegenheid om op te nemen), kan de vervaltermijn van art. 7:640a BW niet worden tegengeworpen aan de werknemer. Dit geldt onverkort voor het referentiejaar waarin het langdurige ziekteverlof is aangevangen (HvJ EU Fraport / HR 23 juni 2023).

Het antwoord van Mistral

Ja. De inspannings- en aanzegverplichting (in de Nederlandse literatuur meestal aangeduid als zorg- en informatieverplichting) uit het Max-Planck-arrest ziet onverkort op wettelijke vakantiedagen die zijn opgebouwd tijdens het jaar waarin de langdurige arbeidsongeschiktheid is ontstaan.

Redenering

  • De zorg- en informatieverplichting klemt op de werkgever zodra een wettelijk vakantierecht dreigt te vervallen of te verjaren; het enkele feit dat de werknemer in het betreffende jaar ziek is geworden, sluit toepassing niet uit. Dat volgt uit de combinatie van het Unierechtelijke vervalregime en de Nederlandse implementatie ervan in art. 7:640a BW (Praktizijn mei 2026).
  • Het HvJ EU heeft dit expliciet bevestigd in het Fraport-arrest (HvJ EU 22 september 2022, gevoegde zaken C-518/20 en C-727/20): de uit Max-Planck voortvloeiende verplichtingen gelden óók voor vakantiedagen opgebouwd tijdens het jaar waarin het langdurige ziekteverlof is ontstaan. Daarmee is de discussie of de verplichting alleen gold voor overgedragen dagen van eerdere jaren beslecht (Praktizijn augustus 2026).
  • Dat tijdens ziekte vakantie wordt opgebouwd, volgt uit Schultz-Hoff (HvJ EU 20 januari 2009, C-350/06 en C-520/06): art. 7 richtlijn 2003/88 (thans art. 7f, oud art. 7:628a BW) verzet zich ertegen dat vakantierechten tijdens ziekteverlof vervallen of worden beperkt (Praktizijn augustus 2026).
  • De Hoge Raad heeft de Max-Planck-norm bovendien uitgebreid naar de verjaringstermijn van art. 7:642 BW: de zorg- en informatieverplichting geldt niet alleen bij verval (art. 7:640a BW), maar ook bij verjaring (HR 23 juni 2023, ECLI:NL:HR:2023:955) (Praktizijn augustus 2026, Kaper Nooijen).

Kanttekening voor de praktijk: dit alles laat de KHS-lijn onverlet — op de indicatieve termijn van 15 maanden kan vakantie van een langdurig volledig zieke werknemer vervallen zonder dat de Max-Planck-verplichtingen daarbij in de weg staan, omdat de werknemer gedurende die periode toch niet in staat was de vakantie op te nemen (Praktizijn mei 2026). Voor de opbouw tijdens het ziektejaar zelf geldt de zorg- en informatieverplichting dus wél zodra verval of verjaring dreigt.

Het antwoord van Perplexity

Ja. De inspannings- en aanzegverplichting uit Max-Planck zien ook op wettelijke vakantiedagen die zijn opgebouwd in het kalenderjaar waarin de langdurige arbeidsongeschiktheid is ontstaan. De beslissende vraag is niet wanneer binnen dat jaar de dagen zijn opgebouwd, maar of de werkgever vóór een beroep op verval heeft aangetoond dat hij de werknemer daadwerkelijk in staat heeft gesteld en tijdig heeft aangezet die vakantie op te nemen.[declercq][noab]

Europese grondslag

In Max-Planck (HvJ EU 6 november 2018, C-684/16, ECLI:EU:C:2018:874) oordeelde het Hof dat vakantie niet automatisch mag vervallen wanneer de werkgever niet concreet en transparant heeft zorggedragen voor de feitelijke opnamemogelijkheid en de werknemer niet tijdig en precies heeft geïnformeerd over het dreigende verval.[noab][repub.eur]

In Fraport (HvJ EU 22 september 2022, C-518/20 en C-727/20) heeft het Hof dit expliciet doorgetrokken naar vakantie die is opgebouwd in het jaar waarin de werknemer langdurig ziek werd. Het Hof overwoog dat de KHS-beperking voor langdurige ziekte niet afdoet aan de Max-Planck-verplichtingen voor die aanspraken: als de werkgever de werknemer niet in staat stelt vakantie op te nemen, moet hij de gevolgen daarvan dragen.[declercq]

Doorwerking in het Nederlandse recht

In Nederland bouwt de werknemer ook tijdens ziekte volledig wettelijke vakantie op; de vroegere beperkte opbouw tijdens ziekte is per 1 januari 2012 geschrapt. De wettelijke minimumvakantie valt onder art. 7:640a BW, met een vervaltermijn van zes maanden na het opbouwjaar, tenzij de werknemer redelijkerwijs niet in staat was vakantie op te nemen.[uitspraken.rechtspraak][uitspraken.rechtspraak]

De Max-Planck-norm werkt door in de richtlijnconforme uitleg en toepassing van art. 7:640a BW: de werkgever kan zich op verval slechts beroepen als hij bewijst dat hij de werknemer daadwerkelijk in staat heeft gesteld de vakantie op te nemen en hem daarop heeft aangezegd. De bewijslast rust op de werkgever.[noab][repub.eur]

Nuance bij langdurige ziekte

Er is wel een belangrijk onderscheid:

  • Werknemer met re-integratieverplichtingen: vakantie kan in juridische zin worden opgenomen als recuperatie van re-integratieverplichtingen. Dan is de Max-Planck-toets volledig relevant; zonder adequate inspanning en tijdige aanzegging faalt een beroep op verval.[declercq][uitspraken.rechtspraak]
  • Werknemer zonder re-integratieverplichtingen / objectief niet in staat tot vakantie: de vervaltermijn van art. 7:640a BW geldt al niet, omdat de werknemer redelijkerwijs niet in staat was vakantie op te nemen. De Max-Planck-verplichting heeft daar geen zelfstandige rol meer; het verval is al uitgesloten.[uitspraken.rechtspraak][wetten-overheid]

Voor het eerste ziektejaar betekent dit dus doorgaans een gesplitste beoordeling: voor het deel van het jaar waarin de werknemer nog werkte of re-integreerde, geldt de volle Max-Planck-toets; voor dagen die zijn opgebouwd in een periode van volledige arbeidsongeschiktheid zonder re-integratiemogelijkheden, volgt behoud van de aanspraak al uit de uitzondering op art. 7:640a BW.[declercq][uitspraken.rechtspraak]

Praktische formulering

Voor een juridische conclusie: de inspannings- en aanzegverplichting uit Max-Planck, zoals verduidelijkt in Fraport, geldt ook voor wettelijke vakantiedagen opgebouwd in het jaar waarin langdurig ziekteverlof ontstond, voor zover die dagen onder het vervalregime van art. 7:640a BW vallen en de werknemer de opname redelijkerwijs kon realiseren.[declercq][noab]

De basis is dus niet een zelfstandige Nederlandse wetsbepaling die dit expliciet regelt, maar de combinatie van art. 7 Richtlijn 2003/88/EG en art. 31 lid 2 Handvest, de uitleg in Max-Planck en Fraport, en de richtlijnconforme toepassing van art. 7:640a BW in het Nederlandse recht.[declercq][repub.eur]

Het antwoord van Qwen

Kort antwoord

Ja, de inspannings- en aanzegverplichting uit het arrest Max-Planck zien conform het Nederlandse arbeidsrecht ook op wettelijke vakantiedagen die zijn opgebouwd tijdens het jaar waarin langdurig ziekteverlof is ontstaan.

www.praktizijn.nl

Juridische onderbouwing

Deze conclusie rust op een samenstel van Unierecht, nationale wetgeving en Nederlandse rechtspraak:

  1. Unierechtelijke grondslag

Het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ EU) heeft in het arrest Max-Planck (6 november 2018, C-684/16, ECLI:EU:C:2018:874) geoordeeld dat het recht op jaarlijkse vakantie met behoud van loon een fundamenteel sociaal recht is.

  • www.praktizijn.nl

Dit recht kan niet automatisch vervallen tenzij de werkgever aantoont dat hij de werknemer daadwerkelijk in staat heeft gesteld zijn vakantie op te nemen (inspanningsverplichting) en de werknemer tijdig, concreet en transparant heeft geïnformeerd over het dreigende verval (aanzegverplichting).

  • www.praktizijn.nl

In het latere arrest Fraport (22 september 2022, gevoegde zaken C-518/20 en C-727/20, ECLI:EU:C:2022:707) heeft het HvJ EU expliciet bevestigd dat deze verplichtingen ook zien op vakantie die is opgebouwd tijdens het jaar waarin langdurig ziekteverlof is ontstaan.

  • www.praktizijn.nl

De ratio hierachter is dat het vakantierecht niet afhankelijk mag worden gesteld van het moment van opbouw ten opzichte van de ziekteperiode.

  • www.recht.nl
  1. Nationaal wettelijk kader

Op grond van art. 7:634 en 7:635 BW bouwt een werknemer tijdens ziekte onverkort wettelijke vakantiedagen op.

  • taito.ai

De Nederlandse wetgever maakt hierbij geen onderscheid in de opbouw van het minimumvakantierecht tussen gezonde en zieke werknemers.

  • www.praktizijn.nl

De vervalregeling van art. 7:640a BW (verval 6 maanden na het kalenderjaar van opbouw) en de verjaringsregeling van art. 7:642 BW moeten Unierechtconform worden uitgelegd.

  • www.praktizijn.nl

Dit betekent dat verval of verjaring niet intreedt als de werkgever niet heeft voldaan aan de zorg-, inspannings- en informatieverplichtingen die uit Max-Planck voortvloeien.

  • uitspraken.rechtspraak.nl
  1. Nederlandse rechtspraak

De Hoge Raad heeft de Max-Planck-norm geïntegreerd in het Nederlandse recht.

  • www.praktizijn.nl

In meerdere arresten (bijv. HR 9 april 2021, ECLI:NL:HR:2021:522 en HR 23 juni 2023, ECLI:NL:HR:2023:955) heeft de Hoge Raad bevestigd dat wettelijke vakantiedagen niet automatisch vervallen als de werkgever niet voldoet aan deze informatie- en zorgplichten.

  • www.praktizijn.nl

Deze rechtspraak geldt onverkort voor vakantiedagen die zijn opgebouwd in het ziektejaar.

  • www.praktizijn.nl

De bewijslast dat aan deze verplichtingen is voldaan, rust volledig op de werkgever.

  • uitspraken.rechtspraak.nl

Praktische nuancering

Hoewel de inspannings- en aanzegverplichting formeel ook geldt voor in het ziektejaar opgebouwde dagen, is de feitelijke reikwijdte ervan beperkt in situaties waarin de werknemer gedurende de gehele periode redelijkerwijs niet in staat was om vakantie op te nemen (bijvoorbeeld bij volledige arbeidsongeschiktheid).

www.praktizijn.nl

In dat geval treedt het verval op grond van de uitzondering in art. 7:640a BW (“tenzij de werknemer redelijkerwijs niet in staat was deze op te nemen”) sowieso niet in, waardoor de Max-Planck-verplichtingen praktisch minder relevant worden. De verplichting blijft echter wel actueel voor momenten waarop opname (bijvoorbeeld in het kader van re-integratie of gedeeltelijk herstel) feitelijk wel mogelijk was.

www.praktizijn.nl

Conclusie voor de juridische praktijk

Voor werkgevers betekent dit dat zij ook ten aanzien van langdurig zieke werknemers actief moeten vastleggen dat zij hebben geïnformeerd over het vakantiesaldo en hebben aangespoord tot opname (voor zover medisch mogelijk), wil men een beroep op verval of verjaring van in het ziektejaar opgebouwde wettelijke vakantiedagen met succes kunnen inroepen.

www.praktizijn.nl

De VSAN is er voor de sociale advocatuur

De VSAN fungeert als spreekbuis van sociaal advocaten bij media en politiek en behartigt hun belangen bij ketenpartners als de NOvA, de Raad voor Rechtsbijstand, het ministerie van justitie. De VSAN heeft de afgelopen jaren actief gelobbyd bij de politiek voor een noodzakelijke verhoging van vergoedingen en kaartte misstanden Lees meer

12 april | 2023|
Advertentie

 

Ga naar de bovenkant