Algemeen (wetgeving)
De resultaten van september 2026
Waardering ChatGPT
Waardering Claude
Waardering Deepseek
Waardering Gemini
Waardering Mistral
Waardering Perplexity
Waardering Qwen
Casus
Wat was op 31 december 2014 de wettelijke strafmaximum voor art. 420bis, 420ter en 420quater Sr?
![]()
Het antwoord van ChatGPT 5
Op 31 december 2014 golden voor de drie witwasbepalingen de volgende wettelijke strafmaxima. Daarbij is uitgegaan van de toen geldende wettekst, dus vóór de verhoging van de strafmaxima die per 1 januari 2015 in werking trad.
| Artikel Sr | Delict | Maximumgevangenisstraf | Maximale geldboete |
| Art. 420bis Sr | Opzetwitwassen | 4 jaar | Vijfde categorie |
| Art. 420ter Sr | Gewoontewitwassen | 6 jaar | Vijfde categorie |
| Art. 420quater Sr | Schuldwitwassen | 1 jaar | Vijfde categorie |
De historische wettekst bevestigt deze maxima: artikel 420bis Sr kende een maximum van vier jaar, artikel 420ter Sr zes jaar en artikel 420quater Sr één jaar gevangenisstraf.
BWBR0001854
+1
Grondslag en temporele afbakening
De verhogingen zijn opgenomen in de Wet van 19 november 2014, Stb. 2014, 445, ter verruiming van de mogelijkheden tot bestrijding van financieel-economische criminaliteit. Artikel I, onderdelen P, Q en R, verhoogde de maxima als volgt:
Overheid.nl > Officiële bekendmakingen
- Artikel 420bis Sr: van vier naar zes jaar.
- Artikel 420ter Sr: van zes naar acht jaar.
- Artikel 420quater Sr: van één naar twee jaar.
Deze verhogingen golden op 31 december 2014 nog niet. De hierboven genoemde oude maxima zijn daarom de toepasselijke wettelijke strafmaxima op die peildatum.
De geldboete van de vijfde categorie bedroeg destijds maximaal € 81.000.
Voor een strafzaak moet daarnaast artikel 1 lid 2 Sr in aanmerking worden genomen: bij verandering van wetgeving na het tijdstip waarop het feit is begaan, worden de voor de verdachte gunstigste bepalingen toegepast.
Het antwoord van Claude
Stand op 31 december 2014
| Artikel | Delict | Maximale gevangenisstraf | Geldboete |
| 420bis Sr | (opzettelijk) witwassen | 6 jaar | vijfde categorie |
| 420ter Sr | gewoontewitwassen (van witwassen een gewoonte maken) en beroepsmatig witwassen | 8 jaar | vijfde categorie |
| 420quater Sr | schuldwitwassen | 2 jaar | vijfde categorie |
Toelichting
- De vijfde categorie (art. 23 lid 4 Sr) bedroeg in 2014 volgens mijn herinnering €81.000, nadat de bedragen per 1 januari 2014 waren geïndexeerd. Dit bedrag heb ik niet bij een bron nagezocht. Controleer het in de toenmalige tekst van art. 23 Sr op wetten.overheid.nl. Bij de wetstechnische informatie kunt u de toestand per 31-12-2014 opvragen.
- Voor rechtspersonen kan op grond van art. 23 lid 7 Sr een boete van de naast hogere categorie worden opgelegd. Dat is hier de zesde categorie, volgens mijn herinnering €810.000. Ook dit bedrag moet u controleren. De strafmaxima van 420ter was bij dit artikel niet afwijkend van lid 7 geregeld.
- Op grond van art. 23 lid 7 kan de rechter ook een hogere boete opleggen als de vijfde categorie geen passende bestraffing toelaat, namelijk tot ten hoogste tien procent van de jaaromzet van de rechtspersoon. Dit moet u zelf nagaan voor de zaak in kwestie.
Beperking: ik heb dit niet gezocht en baseer mij op mijn kennis. De gevangenisstraffen (6, 8 en 2 jaar) zijn betrouwbaar. Het bedrag van de boetecategorie is het onderdeel dat ik het minst zeker weet. Voor het toenmalige art. 420ter geldt dat het strafmaximum van acht jaar sinds de wijziging van 2001 niet is veranderd tot 2014. Verifieer ook dat er geen latere wetswijziging met terugwerkende kracht is, bijvoorbeeld via art. 1 lid 2 Sr (het gunstigste voorschrift), indien u de strafmaat in een lopende zaak moet bepalen.
Het antwoord van Deepseek
Ja, de wens om een gezin te stichten valt in beginsel onder de reikwijdte van artikel 8 EVRM, maar uitsluitend via het recht op privéleven, niet via het recht op familie- of gezinsleven. Artikel 8 EVRM garandeert op zichzelf niet een recht om een gezin te stichten.
De grondslag: privéleven als aanknopingspunt
Het EHRM heeft de kinderwens en de beslissing om ouder te worden primair ondergebracht bij het recht op respect voor het privéleven (private life) in de zin van artikel 8 lid 1 EVRM. Dit volgt uit vaste rechtspraak:
- Evans t. het Verenigd Koninkrijk (GK, 2007, § 72): Het recht op respect voor privéleven omvat het recht op respect voor de beslissing om ouder te worden in genetische zin.
- Dickson t. het Verenigd Koninkrijk (GK, 2007, § 66): De wens van een gedetineerde om toegang te krijgen tot kunstmatige inseminatie valt onder de bescherming van artikel 8 EVRM.
- S.H. e.a. t. Oostenrijk (GK, 2011, § 82): Het recht van een paar om gebruik te maken van medisch ondersteunde voortplanting is een uiting van privé- en gezinsleven en valt daarmee binnen de reikwijdte van artikel 8.
Deze bescherming is dogmatisch gestoeld op persoonlijke autonomie en identiteit: de beslissing om wel of geen ouder te worden raakt aan de kern van iemands persoonlijke levenssfeer.
Geen recht op gezinsleven, geen recht op gezinsstichting
Twee belangrijke beperkingen moeten worden benadrukt:
Ten eerste onderscheidt het EHRM de wens om een gezin te stichten van het recht om een gezin te stichten. De wens valt onder privéleven; het recht wordt niet door artikel 8 gegarandeerd. In E.B. t. Frankrijk (GK, 2008, § 41) oordeelde het Hof expliciet dat artikel 8 EVRM noch het recht om een gezin te stichten, noch het recht om te adopteren waarborgt. De bepalingen van artikel 8 “considered alone” bieden geen aanspraak op gezinsstichting.
Ten tweede valt een niet-bestaand gezinsleven niet onder het recht op familie- of gezinsleven. Het begrip “family life” veronderstelt in beginsel bestaande feitelijke banden. Het EHRM heeft weliswaar erkend dat voorgenomen gezinsleven (“intended family life”) bij uitzondering binnen de reikwijdte van artikel 8 kan vallen, maar uitsluitend wanneer het niet tot stand komen van het gezinsleven niet aan de verzoeker kan worden toegerekend (Pini e.a. t. Roemenië, 2004, §§ 143 en 146). Deze uitzondering betreft gevallen waarin een biologische vader een band met zijn kind probeert op te bouwen, niet de algemene wens om een gezin te stichten.
Gevolg: negatieve verplichtingen, geen positieve verplichting tot facilitering
Dat de wens onder de reikwijdte van artikel 8 valt, betekent niet dat de staat verplicht is elke kinderwens te faciliteren. De bescherming is in de eerste plaats negatief: de overheid mag niet ongerechtvaardigd inmengen in de beslissing om ouder te worden. Een positieve verplichting om medisch ondersteunde voortplanting aan te bieden of te financieren bestaat niet zonder meer.
De margin of appreciation van staten is op dit terrein ruim, met name waar het ethisch gevoelige kwesties betreft zoals kunstmatige voortplanting en draagmoederschap. Staten mogen de toegang tot voortplantingstechnieken reguleren, mits het wettelijk kader coherent is en de verschillende legitieme belangen voldoende tot hun recht laat komen (S.H. e.a. t. Oostenrijk, § 100).
Praktische relevantie voor de jurist
Voor de praktijk betekent dit dat een beroep op artikel 8 EVRM wegens een belemmering van de wens om een gezin te stichten, moet worden gekaderd als een inbreuk op het privéleven, niet op het gezinsleven. De toets is of sprake is van een ongerechtvaardigde inmenging in de persoonlijke autonomie, waarbij de staat een ruime beoordelingsmarge heeft. Een recht op daadwerkelijke gezinsstichting kan aan artikel 8 EVRM niet worden ontleend; daarvoor biedt artikel 12 EVRM (het recht om te huwen en een gezin te stichten) een afzonderlijk, maar eveneens beperkt kader.
![]()
Het antwoord van Gemini
Op 31 december 2014 luidden de wettelijke strafmaxima voor de verschillende witwasdelicten in het Wetboek van Strafrecht (Sr) als volgt:
Artikel 420bis Sr – Opzettelijk witwassen
Gevangenisstraf: Ten hoogste 4 jaren
Geldboete: Geldboete van de vijfde categorie (in 2014 maximaal € 81.000)
(Toelichting: Per 1 januari 2015 is het strafmaximum voor opzettelijk witwassen verhoogd van 4 naar 6 jaren gevangenisstraf).
Artikel 420ter Sr – Gewoontewitwassen
Gevangenisstraf: Ten hoogste 6 jaren
Geldboete: Geldboete van de vijfde categorie (in 2014 maximaal € 81.000)
(Toelichting: Per 1 januari 2015 is de maximale gevangenisstraf voor gewoontewitwassen verhoogd van 6 naar 8 jaren gevangenisstraf).
Artikel 420quater Sr – Schuldwitwassen
Gevangenisstraf: Ten hoogste 1 jaar
Geldboete: Geldboete van de vijfde categorie (in 2014 maximaal € 81.000)
(Toelichting: Per 1 januari 2015 is het strafmaximum voor schuldwitwassen verhoogd van 1 naar 2 jaren gevangenisstraf).
Context / Wetswijziging
De verhogingen van de wettelijke strafmaxima voor de algemene witwasbepalingen zijn in werking getreden op 1 januari 2015 (Wet van 26 november 2014 tot wijziging van het Wetboek van Strafrecht in verband met het verhogen van de wettelijke strafmaxima van de witwasdelicten, Stb. 2014, 517). Op de peildatum van 31 december 2014 golden dus nog de oude (lagere) strafmaxima.
Het antwoord van Mistral
Op 31 december 2014 golden nog de oorspronkelijke strafmaxima uit de Wet van 14 december 2001 tot strafbaarstelling van witwassen (Stb. 2001, 606):
| Artikel | Delict | Strafmaximum op 31-12-2014 |
| 420bis Sr | opzettelijk witwassen | gevangenisstraf van ten hoogste 4 jaren of geldboete van de vijfde categorie |
| 420ter Sr | gewoontewitwassen (en witwassen in beroep of bedrijf) | gevangenisstraf van ten hoogste 6 jaren of geldboete van de vijfde categorie |
| 420quater Sr | schuldwitwassen | gevangenisstraf van ten hoogste 1 jaar of geldboete van de vijfde categorie |
Waarop gebaseerd
De verhoging van deze maxima geschiedde bij de Wet van 19 november 2014 (kamerstukken 33 685, uitgifte 27-11-2014, Stb. 2014, 445), maar die wet trad op grond van de daarover gepubliceerde inwerkingsbepaling pas per 1 januari 2015 in werking (Stb. 2014, 513) (InView, Praktizijn mei 2026). Die wet verving in art. 420bis lid 1 “vier jaren” door “zes jaren”, verhoogde art. 420ter naar maximaal 8 jaren en art. 420quater naar 2 jaren gevangenisstraf (Stb. 2014, 445). De verhouding met heling was daarbij aanvankelijk bewust gelijkgetrokken: 420bis/420quater droegen dezelfde strafbedreiging als opzet- (4 jaar) respectievelijk schuldheling (1 jaar) (Kamerstuk 27159 nr. 3, InView/Diepenmaat).
Kortom: peildatum 31 december 2014 betekent vóór de strafverzwaring — dus 4 jaar (420bis), 6 jaar (420ter) en 1 jaar (420quater), telkens alternatief een geldboete van de vijfde categorie. Pas sinds 1 januari 2015 zijn dat 6, 8 en 2 jaren.
Het antwoord van Perplexity
Op 31 december 2014 golden de oude strafmaxima; de verhoging door de Wet van 12 december 2014, Stb. 2014, 513, trad pas per 1 januari 2015 in werking.[eerstekamer][wetten-overheid]
| Bepaling | Delict | Wettelijk maximum op 31-12-2014 |
| Art. 420bis lid 1 Sr | Witwassen | 4 jaren gevangenisstraf of geldboete van de vijfde categorie [uitspraken.rechtspraak][uitspraken.rechtspraak] |
| Art. 420ter Sr | Gewoontewitwassen | 6 jaren gevangenisstraf of geldboete van de vijfde categorie; er was toen nog geen tweede lid over witwassen in de uitoefening van beroep of bedrijf [uitspraken.rechtspraak] |
| Art. 420quater lid 1 Sr | Schuldwitwassen | 1 jaar gevangenisstraf of geldboete van de vijfde categorie [uitspraken.rechtspraak] |
Grondslag
Deze maxima volgden uit de tekst van art. 420bis, 420ter en 420quater Sr zoals die gold vóór inwerkingtreding van de Wet van 12 december 2014, Stb. 2014, 513. Die wet bracht de verhogingen aan: art. 420bis van vier naar zes jaar, art. 420ter van zes naar acht jaar en voegde het tweede lid over beroeps-/bedrijfswitwassen toe, en art. 420quater van één naar twee jaar.[eerstekamer][oas]
De verhoogde maxima zijn terug te vinden in de wettekst die geldig is vanaf 1 januari 2015: zes jaar voor art. 420bis, acht jaar voor art. 420ter en twee jaar voor art. 420quater.[wetten-overheid][oas]
Let op: de latere artikelen 420bis.1 Sr (eenvoudig witwassen) en 420quater.1 Sr (eenvoudig schuldwitwassen) bestonden op 31 december 2014 nog niet; deze werden eerst per 1 januari 2017 ingevoerd.[uitspraken.rechtspraak][njb]
Het antwoord van Qwen
Kort antwoord
Op 31 december 2014 golden voor de witwasdelicten in het Wetboek van Strafrecht (Sr) de volgende wettelijke strafmaxima:
Artikel 420bis Sr (Opzettelijk witwassen): gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of een geldboete van de vijfde categorie.
uitspraken.rechtspraak.nl
Artikel 420ter Sr (Gewoontewitwassen / witwassen in de uitoefening van beroep of bedrijf): gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of een geldboete van de vijfde categorie.
zoek.officielebekendmakingen.nl
Artikel 420quater Sr (Schuldwitwassen): gevangenisstraf van ten hoogste één jaar of een geldboete van de vierde categorie.
zoek.officielebekendmakingen.nl
Juridische onderbouwing en context
Deze strafmaxima vloeiden voort uit de tekst van het Wetboek van Strafrecht zoals die gold vóór de inwerkingtreding van de Wet van 19 november 2014 tot wijziging van het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering in verband met de verhoging van de strafmaxima voor witwassen (Stb. 2014, 445).
www.eerstekamer.nl
Deze wet trad in werking op 1 januari 2015.
www.eerstekamer.nl
Omdat de peildatum in uw vraag 31 december 2014 is, zijn de oude (lagere) strafmaxima van toepassing op feiten die vóór die datum zijn gepleegd (conform het beginsel van tempus regit actum en art. 1 lid 2 Sr).
De relevante wettekst per 31 december 2014 luidde als volgt:
Art. 420bis Sr (eerste lid):
“Als schuldig aan witwassen wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of geldboete van de vijfde categorie: […]”
uitspraken.rechtspraak.nl
Art. 420ter Sr:
*”1. Hij die van het plegen van witwassen een gewoonte maakt, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of geldboete van de vijfde categorie.
Met dezelfde straf wordt gestraft hij die zich schuldig maakt aan witwassen in de uitoefening van zijn beroep of bedrijf.”*
zoek.officielebekendmakingen.nl
Art. 420quater Sr (eerste lid):
“Als schuldig aan schuldwitwassen wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste een jaar of geldboete van de vierde categorie: […]”
zoek.officielebekendmakingen.nl
Praktische implicatie voor de jurist
Bij de kwalificatie en strafeis van feiten die (mede) zien op de periode vóór 1 januari 2015, dient men uit te gaan van deze lagere maxima. Dit heeft directe gevolgen voor:
De verjaringstermijn: De verjaringstermijn van de strafvordering (art. 70 Sr) is immers gekoppeld aan het wettelijk strafmaximum. Voor art. 420quater Sr bedroeg deze termijn op die datum bijvoorbeeld 6 jaar (feiten met een maximum van 1 jaar), terwijl dit na de wetswijziging 12 jaar werd (feiten met een maximum van 2 jaar).
www.bijzonderstrafrecht.nl
Het opleggen van voorwaardelijke sancties: De mogelijkheden tot voorwaardelijke tenuitvoerlegging (art. 14a Sr) en de bevoegdheid van de enkelvoudige kamer waren per 31 december 2014 nog afgestemd op deze lagere maxima.
Let op: Per 1 januari 2015 zijn deze maxima verhoogd naar respectievelijk 6 jaar (420bis), 8 jaar (420ter) en 2 jaar/5e categorie (420quater).
www.eerstekamer.nl
Catalogus Praktizijn nu ontsloten in LegalMike
LegalMike en de Praktizijn bundelen de krachten met als doel om de toegang tot het recht te versterken. LegalMike biedt als onderdeel van de AI-zoekfunctionaliteit aan te verwijzen naar bronnen die relevant kunnen zijn voor de zoekvraag van een advocaat. Vanaf vandaag is dat ook Lees meer
Advertentie
