Bestuursrecht

De resultaten van augustus 2026

Waardering ChatGPT

Waardering Claude

Waardering Deepseek

Waardering Gemini

Waardering Mistral

Waardering Perplexity

Waardering Qwen

Casus

Hoe specifiek mag de Nederlandse bestuursrechter in tussenuitspraken aanwijzingen geven aan een arts-adviseur van het bestuur? Wat is de grondslag hiervoor? Het antwoord is bedoeld voor een jurist.

Het antwoord van ChatGPT 5

Ja. De Nederlandse bestuursrechter mag in een tussenuitspraak behoorlijk concrete aanwijzingen geven over de wijze waarop het bestuursorgaan een medisch gebrek moet herstellen, ook wanneer daarvoor nader onderzoek of een nadere rapportage van de arts-adviseur nodig is. Die bevoegdheid kent echter een duidelijke grens: de rechter mag de medische beoordeling niet zelf overnemen en mag de arts-adviseur niet voorschrijven tot welke medische conclusie hij moet komen.

  1. Wettelijke grondslag: de bestuurlijke lus

De primaire grondslag is art. 8:51a Awb, in samenhang met art. 8:80a Awb.

Art. 8:51a lid 1 Awb bepaalt dat de bestuursrechter het bestuursorgaan in de gelegenheid kan stellen een gebrek in het bestreden besluit te herstellen of te laten herstellen. De rechter doet daarvan mededeling in een tussenuitspraak ex art. 8:80a Awb. (wetten.overheid.nl)

Dat “laten herstellen” is hier belangrijk. De herstelhandeling hoeft niet door het bestuursorgaan zelf te worden verricht. Zij kan bijvoorbeeld bestaan uit:

  • het opnieuw laten onderzoeken van betrokkene;
  • het laten opstellen van een aanvullende medische rapportage;
  • het laten reageren van de medisch adviseur op specifieke punten;
  • het opvragen van nadere medische informatie;
  • of het opnieuw nemen van een beslissing op basis van nader medisch onderzoek.

De jurisprudentie laat dit ook daadwerkelijk zien. Zo droeg de rechtbank Amsterdam het bestuursorgaan in een tussenuitspraak op om de medisch adviseur nader te bevragen over specifiek in de tussenuitspraak genoemde punten. (Rechtspraak)

  1. Hoe specifiek mag de rechter worden?

De grens ligt naar mijn oordeel bij het onderscheid tussen het voorschrijven van de wijze waarop een juridisch/feitelijk gebrek moet worden hersteld en het voorschrijven van de inhoud van de medische beoordeling.

De rechter mag dus bijvoorbeeld zeggen:

“De medisch adviseur dient nader te motiveren waarom uit de beschikbare medische gegevens volgt dat de beperkingen X en Y niet leiden tot de conclusie Z.”

Of:

“Het bestuursorgaan dient betrokkene opnieuw medisch te laten beoordelen, waarbij de arts-adviseur expliciet ingaat op de door eiser overgelegde informatie van behandelaar A.”

Ook kan de rechter aangeven welke lacune in het bestaande medische onderzoek moet worden weggenomen.

Dat is geen ontoelaatbare inmenging in de medische beoordeling. De rechter geeft daarmee immers aan welk gebrek aan zorgvuldigheid, inzichtelijkheid of motivering moet worden hersteld.

Een mooi voorbeeld is CRvB 14 april 2016, ECLI:NL:CRVB:2016:1073. In de tussenuitspraak had de rechtbank voorgeschreven dat aan bepaalde behandelaars concrete vragen moesten worden gesteld over een medisch relevant punt. Vervolgens werd beoordeeld of het nader verkregen medisch advies het gebrek daadwerkelijk had hersteld. (Rechtspraak)

Een recenter voorbeeld is Rb. Overijssel 13 december 2024, ECLI:NL:RBOVE:2024:6697. Daar stelde de rechtbank vast dat het medisch onderzoek tekortschoot en dat de conclusies van de medisch adviseur onvoldoende waren gemotiveerd. De rechtbank verlangde vervolgens een nadere motivering van de medisch adviseur. (Rechtspraak)

  1. De rechter mag dus ook aanwijzingen geven over de vragen die moeten worden beantwoord

Dat is een belangrijk punt.

De bestuursrechter hoeft zich niet te beperken tot de abstracte opdracht:

“Herstel het motiveringsgebrek.”

Hij mag het gebrek concretiseren en aangeven welke vragen in het nadere onderzoek of advies aan de orde moeten komen.

Dat volgt ook uit de ratio van de bestuurlijke lus: de rechter moet voldoende duidelijk maken wat er aan het besluit mankeert, zodat het bestuursorgaan het gebrek effectief kan herstellen.

De Afdeling formuleert de onderliggende norm bij medische advisering als volgt: het bestuursorgaan mag in beginsel op een medisch advies afgaan als het advies zorgvuldig tot stand is gekomen, de redenering begrijpelijk is en de conclusies daarop aansluiten. Bij concrete aanknopingspunten voor twijfel is nadere motivering of nader onderzoek vereist. (Rechtspraak)

De rechter kan dus juist vanwege die toets aangeven waar de medische advisering tekortschiet.

  1. Maar: geen “medisch dictaat”

Daar staat een principiële grens tegenover.

De bestuursrechter mag niet tegen de arts-adviseur zeggen:

“U moet concluderen dat eiser medisch gezien beperkt is tot X.”

of:

“U moet tot de conclusie komen dat sprake is van causaliteit.”

Dat zou de rechterlijke toetsing laten omslaan in het zelf verrichten van de medische beoordeling.

De rechter toetst immers of het bestuursorgaan zijn besluit op een voldoende zorgvuldig, inzichtelijk en concludent medisch advies heeft gebaseerd. De medische deskundigheid blijft bij de arts-adviseur.

Dit onderscheid is ook zichtbaar in de rechtspraak over de bestuurlijke lus: de rechter kan zeer precies aangeven welke informatie ontbreekt of welke redenering niet deugt, maar de herstelhandeling moet vervolgens door het bestuursorgaan/diens medisch adviseur worden verricht. In een recente zaak van de rechtbank Overijssel werd bijvoorbeeld opgedragen een nieuw onderzoek te laten verrichten en het besluit nader te motiveren; de rechtbank bepaalde dus het onderzoeksgebrek, maar niet de medische uitkomst. (Rechtspraak)

  1. Nog een belangrijke grens: de rechter mag niet zijn eigen deskundige oordeel in de plaats stellen

Dit volgt uit de aard van de rechterlijke toetsing.

Bij medische advisering is de hoofdvraag niet:

“Welke medische conclusie vind ik als rechter juist?”

maar:

“Kan het bestuursorgaan zich, gelet op de beschikbare gegevens, in redelijkheid op dit medische advies baseren?”

Daarom moet een tussenuitspraak in beginsel probleemgestuurd zijn, niet uitkomstgestuurd.

Dat onderscheid is vooral belangrijk wanneer de rechter aanwijzingen geeft over het verrichten van nieuw medisch onderzoek. De aanwijzing moet betrekking hebben op bijvoorbeeld:

  • ontbrekende medische gegevens;
  • onvoldoende onderzoek;
  • een niet-besproken relevante diagnose of klacht;
  • een onvoldoende inzichtelijke medische redenering;
  • tegenstrijdigheden tussen medische gegevens;
  • onvoldoende reactie op een contra-expertise.

Niet op het verkrijgen van een vooraf bepaalde medische uitkomst.

  1. Als de rechter zelf een deskundige benoemt, ligt het anders

Hier moet onderscheid worden gemaakt tussen de arts-adviseur van het bestuursorgaan en een door de bestuursrechter benoemde deskundige.

Op grond van art. 8:47 Awb kan de rechter zelf een deskundige benoemen. De rechter kan die deskundige vervolgens gerichte vragen stellen. De Leidraad medisch deskundigen in bestuursrechtelijke zaken gaat er ook vanuit dat de rechter aan een deskundige concrete onderzoeksvragen kan voorleggen en dat de deskundige zo nodig informatie kan inwinnen bij onder meer de adviserend arts van het bestuursorgaan. (Rechtspraak)

Daar is de ruimte voor een inhoudelijk precieze vraagstelling dus expliciet onderdeel van de wettelijke deskundigenprocedure.

Interessant is de recente ME/CVS-rechtspraak van de CRvB. In CRvB 17 juli 2025, ECLI:NL:CRVB:2025:990 had de Raad een medisch deskundige benoemd en hem expliciet gevraagd naar onderzoeksmethoden voor het vaststellen van ME/CVS en de daaruit voortvloeiende beperkingen. De Raad volgde vervolgens de deskundige en droeg het Uwv op het motiveringsgebrek te herstellen. (Rechtspraak)

  1. Praktische maatstaf voor een tussenuitspraak

Voor juristen zou ik de grens als volgt formuleren:

Toelaatbaar Niet/toch problematisch
Benoemen welk medisch onderzoek ontbreekt Voorschrijven welke medische diagnose moet worden gesteld
Aangeven welke informatie moet worden betrokken Voorschrijven dat een bepaalde informatiebron moet worden gevolgd
Benoemen welke tegenstrijdigheid moet worden opgehelderd Voorschrijven hoe die tegenstrijdigheid medisch moet worden opgelost
Concrete vragen formuleren die moeten worden beantwoord De medische antwoorden zelf voorschrijven
Verlangen dat de arts-adviseur zijn conclusie inzichtelijk motiveert Een bepaalde conclusie als uitgangspunt voorschrijven
Opdragen opnieuw onderzoek te laten verrichten Zelf de medische belastbaarheid vaststellen
Aangeven aan welke zorgvuldigheids- en motiveringseisen het advies moet voldoen De deskundige reduceren tot uitvoerder van het rechterlijk oordeel
  1. Een subtiel maar belangrijk punt: bindt de tussenuitspraak de arts-adviseur?

Niet rechtstreeks. De procedurele opdracht richt zich tot het bestuursorgaan, niet tot de arts als zelfstandig procesdeelnemer.

De formulering “de medisch adviseur moet concluderen…” is daarom juridisch minder zuiver dan:

“Het bestuursorgaan dient het geconstateerde gebrek te herstellen door de medisch adviseur nader onderzoek te laten verrichten naar X en hem daarbij te laten ingaan op Y en Z.”

De arts-adviseur behoudt daarbij zijn professionele beoordelingsruimte. Als het nader onderzoek tot een andere conclusie leidt dan de rechter kennelijk voor ogen had, is dat op zichzelf geen niet-naleving van de tussenuitspraak. Het bestuursorgaan moet dan uitleggen waarom die medische conclusie het gebrek alsnog herstelt — en de rechter beoordeelt dat in de einduitspraak.

Dat is wezenlijk anders dan een rechter die een deskundige feitelijk opdraagt tot een bepaalde uitkomst te komen.

Conclusie

De bestuursrechter heeft in een tussenuitspraak ruime bevoegdheid om zeer concrete aanwijzingen te geven over het herstel van een medisch gebrek. De grondslag is primair art. 8:51a Awb (bestuurlijke lus), in samenhang met art. 8:80a Awb. De rechter kan daarom het bestuursorgaan opdragen nader onderzoek te laten doen, de medisch adviseur bepaalde punten te laten onderzoeken of specifieke lacunes in diens motivering te laten adresseren. De rechtspraak laat zien dat dit daadwerkelijk gebeurt. (wetten.overheid.nl)

De grens is dat de rechter niet de medische uitkomst mag voorschrijven. Hij mag het object van het onderzoek, de ontbrekende onderbouwing en de te beantwoorden vragen afbakenen, maar niet de professionele medische beoordeling vervangen. De aanwijzing moet daarom worden geformuleerd als een herstelopdracht aan het bestuursorgaan, niet als een bevel aan de arts om een bepaalde medische conclusie te trekken.

Voor een procesrechtelijke beoordeling is bovendien relevant hoe de concrete tussenuitspraak is geformuleerd. Het verschil tussen bijvoorbeeld “de arts moet nader beoordelen of…” en “het bestuursorgaan moet het gebrek herstellen door inzichtelijk te laten motiveren waarom…” kan juridisch betekenisvol zijn.

Het antwoord van Claude

Kort antwoord: er is geen scherpe, in de wet of wetsgeschiedenis vastgelegde grens. De bevoegdheid berust op de artt. 8:51a, 8:51d en 8:80a lid 2 Awb, maar de wetgever heeft welbewust in het midden gelaten hoe specifiek de aanwijzingen mogen zijn. In de praktijk is de CRvB de afgelopen jaren steeds verder gegaan — van algemene, procedurele aanwijzingen naar concrete medisch-inhoudelijke instructies aan (verzekerings)artsen van het UWV — een ontwikkeling die in de literatuur kritisch wordt beoordeeld omdat zij op gespannen voet staat met de professionele autonomie en tuchtrechtelijke verantwoordelijkheid van de arts.

Wettelijke grondslag

De Awb is per 1 januari 2010 aangepast om het bestuursorgaan de gelegenheid te bieden een gebrek in een bestreden besluit te herstellen (de “bestuurlijke lus”), waarbij de bestuursrechter — in plaats van het gebrekkige besluit direct te vernietigen — een tussenuitspraak kan doen. Daarbij geldt een tweedeling:

  • Art. 8:51a Awb: de rechter in eerste aanleg kan het bestuursorgaan “in de gelegenheid stellen” het gebrek te herstellen (facultatief).
  • Art. 8:51d Awb: die laatste bevoegdheid — het bestuursorgaan opdragen het gebrek te herstellen — is voorbehouden aan de bestuursrechter in hoogste aanleg (imperatieve variant, met name relevant voor de CRvB).
  • Art. 8:80a lid 2 Awb: volgens deze bepaling vermeldt de bestuursrechter in de tussenuitspraak “zoveel mogelijk op welke wijze het gebrek kan worden hersteld”.

Wat zegt de wetsgeschiedenis over de mate van specificiteit?

Niet veel. De opstellers van de initiatiefwet gaven aan dat partijen behoefte hebben aan duidelijkheid over wat de rechtbank precies van het bestuursorgaan verwacht, en dat de tussenuitspraak daarom in heldere, niet voor misverstand vatbare bewoordingen moet aangeven wat hersteld moet worden. Volgens latere kamerstukken kan de rechter aangeven of hij herstel wenst via een vervangend besluit, aanvullend onderzoek, of een nadere toelichting — maar de wettekst zelf geeft niet aan hoe algemeen of specifiek de eisen mogen zijn, en tijdens de parlementaire behandeling is niet gesproken over de vormgeving van tussenuitspraken. De Afdeling advisering van de Raad van State pleitte juist voor terughoudendheid: de bestuursrechter moet de autonomie van het bestuursorgaan zoveel mogelijk respecteren en niet op de stoel van het bestuur gaan zitten; het geven van inhoudelijke aanwijzingen werd afgewezen, mede omdat die in de praktijk een bindend effect hebben. Ook de evaluatoren van de bestuurlijke lus (Backes e.a. 2014) bepleitten, mede met het oog op art. 6 EVRM (equality of arms), om de rechter alleen procedurele aanwijzingen te laten geven en geen inhoudelijke.

Ontwikkeling in de rechtspraak: van algemeen naar specifiek

In de eerste jaren na 2010 waren de aanwijzingen van met name de CRvB tamelijk algemeen: “het gebrek in de bestreden besluiten te herstellen met inachtneming van hetgeen de Raad heeft overwogen,” zonder dat concreet werd voorgeschreven hoe of door wie het medisch onderzoek moest plaatsvinden. De Raad liet het in het algemeen aan het UWV over hoe een gebrekkig besluit te herstellen, terwijl rechtbanken vaak al explicieter waren.

Vanaf 2018 wordt de CRvB zichtbaar specifieker: de Raad gaf in 2018 opdracht tot het indienen van “een nader rapport van de verzekeringsarts bezwaar en beroep,” oordeelde dat appellant “alsnog door een verzekeringsarts bezwaar en beroep wordt gezien,” en droeg op om informatie in te winnen bij een specifiek genoemde uroloog dan wel de huisarts. In 2019 droeg de Raad op dat het UWV “een nader medisch onderzoek [moet] verrichten, in het kader waarvan alsnog nadere informatie moet worden ingewonnen bij de behandelend neuroloog van appellante.”

Deze lijn scherpt zich in 2021/2022 verder aan. In 2021 bepaalde de Raad dat wanneer de primaire beoordeling niet door een verzekeringsarts is verricht, de verzekerde in bezwaar in beginsel door een verzekeringsarts bezwaar en beroep moet worden beoordeeld met een spreekuurcontact — zonder dat de Raad precies duidelijk maakte wat zijn bezwaren waren tegen een beoordeling zonder spreekuurcontact. In 2022 gaat de Raad nog verder: hij droeg op dat “een psychisch en lichamelijk onderzoek dient plaats te vinden,” dat informatie moest worden ingewonnen bij de huisarts en eventueel behandelend specialisten, en dat de beoordeling moest worden uitgevoerd door een verzekeringsarts bezwaar en beroep die nog niet eerder bij de zaak betrokken was geweest — dus met naam noch toenaam, maar wel met uitsluiting van de eerder betrokken arts. Ook rechtbanken specificeerden vergelijkbaar, tot en met het type onderzoek (fysiek spreekuur) en de te onderzoeken aspecten (bijv. urenbeperking bij vermoeidheidsklachten).

Waar ligt de grens (volgens de literatuur)?

De grens wordt door wetgever noch rechter scherp getrokken. De auteur van de meest gezaghebbende recente bijdrage over dit onderwerp (Hendriks, hoogleraar gezondheidsrecht Leiden, NTB 2022/304) trekt op basis van eigen jurisprudentieonderzoek (CRvB en rechtbanken, 2010–oktober 2022) de conclusie dat:

  • de bestuursrechter niet op de stoel van het bestuur moet gaan zitten, omdat rechter en bestuur andere taken en bevoegdheden hebben — dit pleit ervoor zoveel mogelijk enkel procedurele aanwijzingen te geven en het herstel voor het overige aan het bestuursorgaan over te laten;
  • medische onderzoeken bij het UWV worden uitgevoerd door BIG-geregistreerde (verzekerings)artsen die gehouden zijn aan hun professionele autonomie en tuchtrechtelijke verantwoordelijkheid moeten afleggen, zodat het niet aan de rechter is voor te schrijven hoe een medisch onderzoek moet worden uitgevoerd, bij wie informatie moet worden ingewonnen, of dat een spreekuurcontact noodzakelijk is — laat staan dat een ander verzekeringsarts het onderzoek moet doen;
  • de verantwoordelijkheid voor een medisch onderzoek bij de arts zelf ligt, en het niet aan de bestuursrechter is daarover instructies te geven, zodat deze — behoudens zeer bijzondere omstandigheden — zou moeten volstaan met procedurele aanwijzingen.

Conclusie voor de praktijk

Positief recht bevat dus geen harde grens: art. 8:80a lid 2 Awb geeft slechts aan dát de tussenuitspraak zo veel mogelijk moet aangeven hoe het gebrek kan worden hersteld, niet hoe gedetailleerd dat mag. De feitelijke ontwikkeling bij de CRvB laat zien dat de rechter in de praktijk vergaand kan gaan — tot en met instructies over de aard van het onderzoek (spreekuurcontact, fysiek vs. telefonisch), de te raadplegen bronnen (specifiek genoemde behandelaars) en soms de identiteit/onbevangenheid van de te betrekken arts (niet eerder bij de zaak betrokken). Er is geen CRvB-overweging die deze praktijk expliciet begrenst; de kritiek dat dit de professionele autonomie van de arts en de systematiek van rechter/bestuur miskent, is (vooralsnog) doctrine, geen vaste rechtspraak.

Kernbron: A.C. Hendriks, ‘Hoe specifiek mag de bestuursrechter in tussenuitspraken aanwijzingen geven aan een arts-adviseur van het bestuur?’, NTB 2022/304, afl. 9, p. 529-535 (met uitgebreide jurisprudentieverwijzingen naar CRvB-uitspraken 2010–2022).

Het antwoord van Deepseek

Kort antwoord: er is geen scherpe, in de wet of wetsgeschiedenis vastgelegde grens. De bevoegdheid berust op de artt. 8:51a, 8:51d en 8:80a lid 2 Awb, maar de wetgever heeft welbewust in het midden gelaten hoe specifiek de aanwijzingen mogen zijn. In de praktijk is de CRvB de afgelopen jaren steeds verder gegaan — van algemene, procedurele aanwijzingen naar concrete medisch-inhoudelijke instructies aan (verzekerings)artsen van het UWV — een ontwikkeling die in de literatuur kritisch wordt beoordeeld omdat zij op gespannen voet staat met de professionele autonomie en tuchtrechtelijke verantwoordelijkheid van de arts.

Wettelijke grondslag

De Awb is per 1 januari 2010 aangepast om het bestuursorgaan de gelegenheid te bieden een gebrek in een bestreden besluit te herstellen (de “bestuurlijke lus”), waarbij de bestuursrechter — in plaats van het gebrekkige besluit direct te vernietigen — een tussenuitspraak kan doen. Daarbij geldt een tweedeling:

  • Art. 8:51a Awb: de rechter in eerste aanleg kan het bestuursorgaan “in de gelegenheid stellen” het gebrek te herstellen (facultatief).
  • Art. 8:51d Awb: die laatste bevoegdheid — het bestuursorgaan opdragen het gebrek te herstellen — is voorbehouden aan de bestuursrechter in hoogste aanleg (imperatieve variant, met name relevant voor de CRvB).
  • Art. 8:80a lid 2 Awb: volgens deze bepaling vermeldt de bestuursrechter in de tussenuitspraak “zoveel mogelijk op welke wijze het gebrek kan worden hersteld”.

Wat zegt de wetsgeschiedenis over de mate van specificiteit?

Niet veel. De opstellers van de initiatiefwet gaven aan dat partijen behoefte hebben aan duidelijkheid over wat de rechtbank precies van het bestuursorgaan verwacht, en dat de tussenuitspraak daarom in heldere, niet voor misverstand vatbare bewoordingen moet aangeven wat hersteld moet worden. Volgens latere kamerstukken kan de rechter aangeven of hij herstel wenst via een vervangend besluit, aanvullend onderzoek, of een nadere toelichting — maar de wettekst zelf geeft niet aan hoe algemeen of specifiek de eisen mogen zijn, en tijdens de parlementaire behandeling is niet gesproken over de vormgeving van tussenuitspraken. De Afdeling advisering van de Raad van State pleitte juist voor terughoudendheid: de bestuursrechter moet de autonomie van het bestuursorgaan zoveel mogelijk respecteren en niet op de stoel van het bestuur gaan zitten; het geven van inhoudelijke aanwijzingen werd afgewezen, mede omdat die in de praktijk een bindend effect hebben. Ook de evaluatoren van de bestuurlijke lus (Backes e.a. 2014) bepleitten, mede met het oog op art. 6 EVRM (equality of arms), om de rechter alleen procedurele aanwijzingen te laten geven en geen inhoudelijke.

Ontwikkeling in de rechtspraak: van algemeen naar specifiek

In de eerste jaren na 2010 waren de aanwijzingen van met name de CRvB tamelijk algemeen: “het gebrek in de bestreden besluiten te herstellen met inachtneming van hetgeen de Raad heeft overwogen,” zonder dat concreet werd voorgeschreven hoe of door wie het medisch onderzoek moest plaatsvinden. De Raad liet het in het algemeen aan het UWV over hoe een gebrekkig besluit te herstellen, terwijl rechtbanken vaak al explicieter waren.

Vanaf 2018 wordt de CRvB zichtbaar specifieker: de Raad gaf in 2018 opdracht tot het indienen van “een nader rapport van de verzekeringsarts bezwaar en beroep,” oordeelde dat appellant “alsnog door een verzekeringsarts bezwaar en beroep wordt gezien,” en droeg op om informatie in te winnen bij een specifiek genoemde uroloog dan wel de huisarts. In 2019 droeg de Raad op dat het UWV “een nader medisch onderzoek [moet] verrichten, in het kader waarvan alsnog nadere informatie moet worden ingewonnen bij de behandelend neuroloog van appellante.”

Deze lijn scherpt zich in 2021/2022 verder aan. In 2021 bepaalde de Raad dat wanneer de primaire beoordeling niet door een verzekeringsarts is verricht, de verzekerde in bezwaar in beginsel door een verzekeringsarts bezwaar en beroep moet worden beoordeeld met een spreekuurcontact — zonder dat de Raad precies duidelijk maakte wat zijn bezwaren waren tegen een beoordeling zonder spreekuurcontact. In 2022 gaat de Raad nog verder: hij droeg op dat “een psychisch en lichamelijk onderzoek dient plaats te vinden,” dat informatie moest worden ingewonnen bij de huisarts en eventueel behandelend specialisten, en dat de beoordeling moest worden uitgevoerd door een verzekeringsarts bezwaar en beroep die nog niet eerder bij de zaak betrokken was geweest — dus met naam noch toenaam, maar wel met uitsluiting van de eerder betrokken arts. Ook rechtbanken specificeerden vergelijkbaar, tot en met het type onderzoek (fysiek spreekuur) en de te onderzoeken aspecten (bijv. urenbeperking bij vermoeidheidsklachten).

Waar ligt de grens (volgens de literatuur)?

De grens wordt door wetgever noch rechter scherp getrokken. De auteur van de meest gezaghebbende recente bijdrage over dit onderwerp (Hendriks, hoogleraar gezondheidsrecht Leiden, NTB 2022/304) trekt op basis van eigen jurisprudentieonderzoek (CRvB en rechtbanken, 2010–oktober 2022) de conclusie dat:

  • de bestuursrechter niet op de stoel van het bestuur moet gaan zitten, omdat rechter en bestuur andere taken en bevoegdheden hebben — dit pleit ervoor zoveel mogelijk enkel procedurele aanwijzingen te geven en het herstel voor het overige aan het bestuursorgaan over te laten;
  • medische onderzoeken bij het UWV worden uitgevoerd door BIG-geregistreerde (verzekerings)artsen die gehouden zijn aan hun professionele autonomie en tuchtrechtelijke verantwoordelijkheid moeten afleggen, zodat het niet aan de rechter is voor te schrijven hoe een medisch onderzoek moet worden uitgevoerd, bij wie informatie moet worden ingewonnen, of dat een spreekuurcontact noodzakelijk is — laat staan dat een ander verzekeringsarts het onderzoek moet doen;
  • de verantwoordelijkheid voor een medisch onderzoek bij de arts zelf ligt, en het niet aan de bestuursrechter is daarover instructies te geven, zodat deze — behoudens zeer bijzondere omstandigheden — zou moeten volstaan met procedurele aanwijzingen.

Conclusie voor de praktijk

Positief recht bevat dus geen harde grens: art. 8:80a lid 2 Awb geeft slechts aan dát de tussenuitspraak zo veel mogelijk moet aangeven hoe het gebrek kan worden hersteld, niet hoe gedetailleerd dat mag. De feitelijke ontwikkeling bij de CRvB laat zien dat de rechter in de praktijk vergaand kan gaan — tot en met instructies over de aard van het onderzoek (spreekuurcontact, fysiek vs. telefonisch), de te raadplegen bronnen (specifiek genoemde behandelaars) en soms de identiteit/onbevangenheid van de te betrekken arts (niet eerder bij de zaak betrokken). Er is geen CRvB-overweging die deze praktijk expliciet begrenst; de kritiek dat dit de professionele autonomie van de arts en de systematiek van rechter/bestuur miskent, is (vooralsnog) doctrine, geen vaste rechtspraak.

Kernbron: A.C. Hendriks, ‘Hoe specifiek mag de bestuursrechter in tussenuitspraken aanwijzingen geven aan een arts-adviseur van het bestuur?’, NTB 2022/304, afl. 9, p. 529-535 (met uitgebreide jurisprudentieverwijzingen naar CRvB-uitspraken 2010–2022).

Het antwoord van Gemini

In bestuursrechtelijke procedures waarin medische aspecten centraal staan (zoals bij de WIA, Ziektewet of de Wmo), staat het de bestuursrechter vrij om in een tussenuitspraak (de bestuurlijke lus) zeer specifieke opdrachtformuleringen en aanwijzingen mee te geven voor het medisch onderzoek door de arts-adviseur/verzekeringsarts van het bestuursorgaan.

Reikwijdte: Hoe specifiek mag de aanwijzing zijn?

De bestuursrechter treedt niet op de stoel van de arts (hij stelt zelf geen medische diagnose), maar mag de randvoorwaarden en vraagstelling van het medisch herstelonderzoek zeer nauwgezet dicteren om het geconstateerde gebrek in het besluit te herstellen.

De rechter mag in een tussenuitspraak onder meer het volgende specifiek voorschrijven:

  • Aard en wijze van onderzoek: De rechter kan voorschrijven dat het herstelonderzoek moet plaatsvinden via een fysiek/spreekuurcontact in plaats van een louter dossieronderzoek (bijv. als de zorgvuldigheid van de voorbereiding op grond van art. 3:2 Awb tekortschoot).
  • Aan te stellen deskundigheid: De rechter kan eisen dat het medisch advies wordt opgesteld of getoetst door een specifiek type specialist (bijv. een geregistreerd verzekeringsarts in plaats van een arts-gemachtigde/basisarts, of dat een externe medisch specialist moet worden geraadpleegd).
  • Concrete vraagstelling: De rechter mag exact formuleren op welke specifieke klachten, medische urenbeperkingen of specifieke FML-rubrieken (Functionele Mogelijkhedenlijst) de arts-adviseur gemotiveerd moet ingaan.
  • Inachtneming van contra-expertise: De rechter kan het bestuursorgaan verplichten om de arts-adviseur uitdrukkelijk te laten reageren op specifieke door de eisende partij ingebrachte medische stukken (overeenkomstig de vereisten uit de zogeheten Koper-/ECLI:NL:CRVB:2017:2338-jurisprudentie over het beginsel van equality of arms).

Wettelijke en Jurisprudentiële Grondslag

De bevoegdheid en de begrenzing van de rechter rusten op de volgende juridische pijlers:

Artikel 8:51a Algemene wet bestuursrecht (Awb) – De Bestuurlijke Lus

Dit artikel biedt de formele grondslag voor het doen van een tussenuitspraak. Het eerste lid bepaalt dat de bestuursrechter het bestuursorgaan in de gelegenheid kan stellen een gebrek in het bestreden besluit te herstellen of te laten herstellen.

  • Art. 8:51a lid 2 Awb bepaalt dat de bestuursrechter in de tussenuitspraak het bestuursorgaan aanwijzingen geeft over de wijze waarop, en de termijn waarbinnen, het gebrek moet worden hersteld.

Artikel 3:2 Awb & Artikel 7:12 lid 1 Awb

De materiële toetsing door de rechter richt zich op het zorgvuldigheidsbeginsel (art. 3:2 Awb) en het motiveringsbeginsel (art. 7:12 lid 1 Awb). Als een medisch advies een motiveringsgebrek vertoont of de totstandkoming onzorgvuldig was, vloeit uit de aard van de bestuurlijke lus voort dat de instructie van de rechter zo concreet moet zijn dat het bestuursorgaan exact weet welk onderzoeks- of motiveringsgebrek gerepareerd dient te worden.

Jurisprudentie Centrale Raad van Beroep (CRvB)

De CRvB heeft in vaste rechtspraak de grenzen van de rechterlijke toetsing en instructiebevoegdheid bij medische beoordelingen uitgewerkt:

Marginale/Inhoudelijke toetsing van medische adviezen:

  • Volgens vaste rechtspraak mag de bestuursrechter afgaan op de advisering van een verzekeringsarts/arts-adviseur, mits het advies op zorgvuldige wijze tot stand is gekomen, geen innerlijke tegenstrijdigheden bevat en voldoende concludent is. Blijkt uit het dossier dat hieraan niet is voldaan, dan stelt de CRvB dat de tussenuitspraak de aangewezen weg is om het bestuursorgaan op te dragen een aanvullend medisch onderzoek te verrichten met specifieke onderzoeksopdrachten.

Bewaart van de scheiding der rollen:

  • De grens van de specifieke aanwijzing ligt bij het medisch inhoudelijk oordeel. De rechter mag het bestuursorgaan niet dwingen tot een specifieke medische conclusie (bijv. “de arts moet concluderen dat eiser geen benutbare mogelijkheden heeft”), maar wel tot een specifieke onderzoeksmethode of motiveringsopdracht (bijv. “de arts dient met inachtneming van het rapport van psychiater X opnieuw te beoordelen of er aanleiding is voor een urenbeperking”).

Samenvatting voor de rechtspraktijk

Rechterlijke bevoegdheid Wel toegestaan (Art. 8:51a Awb) Niet toegestaan
Onderzoeksvorm Voorschrijven van een fysiek spreekuur/onderzoek. Zelf een medische diagnose vaststellen.
Deskundigheid Eisen dat een geregistreerd specialist/verzekeringsarts adviseert. Bepalen welke individuele arts nader gedefinieerd moet worden gekozen.
Inhoud & Motivering Dwingen tot inhoudelijke reactie op specifieke contra-expertise en specifieke FML-punten. De arts-adviseur dwingen een specifieke medische conclusie te trekken.

Het antwoord van Mistral

Ja, de Nederlandse bestuursrechter mag in tussenuitspraken zeer specifieke aanwijzingen geven die (in)direct betrekking hebben op het werk van een arts-adviseur van het bestuur, mits deze niet inhoudelijk sturen in de medische oordeelsvorming.

Grondslag

Wettelijk (primair)

Artikel 8:51a Awb (bestuurlijke lus) De bestuursrechter kan het bestuursorgaan in een tussenuitspraak de gelegenheid bieden een gebrek in het besluit te herstellen. Deze bevoegdheid is geïntroduceerd met de Wet bestuurlijke lus Awb (Stb. 2009/570, in werking per 1 januari 2010).

Artikel 8:80a lid 2 Awb De tussenuitspraak moet “zoveel mogelijk” vermelden op welke wijze het gebrek kan worden hersteld. Dit is de kernbepaling voor de bevoegdheid om aanwijzingen te geven.

Jurisprudentieel (secundair)

ABRvS 30 juni 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1674 (samen met CRvB 30 juni 2017, ECLI:NL:CRVB:2017:2226) Bevestigt de drie-stappenbenadering bij twijfels over medische beoordelingen:

  • Is het medisch advies zorgvuldig opgesteld en inzichtelijk?
  • Is er equality of arms (gelijke proceskansen)?
  • Zo nee, moet de rechter het evenwicht herstellen (bijv. door aanwijzingen te geven of een onafhankelijke deskundige te benoemen). Grondslag: Geïnspireerd door EHRM 8 oktober 2015, Korošec (over equality of arms bij eigen deskundigen van het bestuur).

Specifiteit van de aanwijzingen

✅ Toegestaan (wat de rechter WEL mag)

De bestuursrechter mag procedurele en kaderstellende aanwijzingen geven, gericht op:

  • De wijze van onderzoek:

“Het UWV moet de werknemer fysiek op spreekuur laten onderzoeken door de verzekeringsarts” (Rb. Midden-Nederland 11 december 2020, ECLI:NL:RBMNE:2020:5430).

“Het bestuursorgaan moet aanvullende medische documentatie opvragen” (CRvB 31 december 2010, ECLI:NL:CRVB:2010:BO9811).

  • De te betrekken aspecten:

Welke feiten, omstandigheden of documentatie moeten worden meegenomen.

Welke vragen de arts-adviseur moet beantwoorden.

  • Herstel van gebreken:

Als het medisch advies onvoldoende gemotiveerd is of het onderzoek niet zorgvuldig is uitgevoerd.

❌ Niet toegestaan (wat de rechter NIET mag)

De bestuursrechter mag niet:

  • Inhoudelijk sturen in de medische oordeelsvorming:

Voorschrijven welke medische conclusie moet worden getrokken (bijv. “De verzekeringsarts moet concluderen dat de werknemer 30% arbeidsongeschikt is”).

Specifieke medische methoden of interpretaties opleggen die binnen de discretionaire beoordelingsruimte van de deskundige vallen.

“De stoel van de arts-adviseur innemen” (ABRvS 30 juni 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1674).

  • Schenden van de professionele autonomie:

De deskundige beoordelingsruimte van de arts-adviseur (art. 3:5 Awb) moet worden gerespecteerd.

De rechter mag niet ingrijpen in de medische oordeelsvorming (XiN5DOqZ).

Rechtvaardiging en grenzen

Rechtvaardiging

  • Bestuurlijke lus (art. 8:51a Awb): Voorkomen van kale vernietiging en stimuleren van een goed besluit.
  • Equality of arms (EHRM Korošec): Recht op een eerlijk proces (art. 6 EVRM). Als het bestuur zich beroept op eigen deskundigen, moet de rechter zorgen voor gelijkwaardige procesposities.
  • Zorgvuldigheidsbeginsel (art. 3:2 Awb): Het bestuursorgaan moet een zorgvuldig onderzoek verrichten; de rechter mag eisen dat dit wordt nageleefd.

Grenzen

  • Scheiding der machten: De rechter mag niet wetgevend of uitvoerend optreden.
  • Professionele autonomie: Arts-adviseurs handelen volgens eigen beroepsstandaarden (art. 3:5 en 3:9 Awb).
  • Geen rechtshulp aan het bestuur: De rechter mag niet “meeprocederen” aan de zijde van het bestuursorgaan (PG Awb, 8.2.2a).

Conclusie voor de praktijk

De bestuursrechter mag zeer specifieke, procedurele en kaderstellende aanwijzingen geven aan een arts-adviseur, maar niet inhoudelijk sturen. De grondslag ligt in art. 8:51a en 8:80a lid 2 Awb, versterkt door de drie-stappenbenadering uit ABRvS/CRvB 30 juni 2017 en het equality of arms-beginsel (EHRM Korošec). De grens wordt gevormd door de professionele autonomie van de medisch deskundige en de scheiding der machten.

Het antwoord van Perplexity

De Nederlandse bestuursrechter mag in tussenuitspraken gerichte, maar niet inhoudelijk bindende aanwijzingen geven aan een arts‑adviseur van het bestuursorgaan; de aanwijzingen mogen vooral procedureel, methodologisch en motiveringsgericht zijn en mogen niet de medisch‑professionele beoordelingsruimte van de arts inperken of de uitkomst voorschrijven.scholarlypublications.universiteitleiden+1

Grondslag

  • Art. 8:51a Awb (bestuurlijke lus): deze bepaling geeft de rechter de bevoegdheid om het bestuursorgaan in de gelegenheid te stellen een gebrek te herstellen en om daartoe aanwijzingen te geven over de wijze van herstel. In de praktijk wordt dit gebruikt om te sturen op zorgvuldigheid, volledigheid en inzichtelijkheid van een (nieuw) medisch advies.raadvanstate+3
  • Aanvullend onderzoek (art. 8:59 Awb e.v.): de rechter kan (aanvullend) onderzoek gelasten en daarbij randvoorwaarden stellen, maar dit is geen bevoegdheid om de inhoudelijke medische conclusie te dicteren.praktizijn
  • Rolverdeling en terughoudendheid: de grens volgt uit de taakverdeling tussen rechter en bestuur en uit de eis dat de rechter geen bestuursbevoegdheid uitoefent. De literatuur en jurisprudentie benadrukken dat de rechter geen (verzekerings)artsen aanwijzingen mag geven over waarover de artsen zelf beslissen, behoudens zeer bijzondere omstandigheden, en bij voorkeur volstaat met procedurele aanwijzingen.scholarlypublications.universiteitleiden+1

Hoe specifiek mag het?

Uit de rechtspraak en commentaar volgt een onderscheid tussen wat wel en niet mag:

Wel toegestaan (gericht maar niet uitkomstbepalend):

  • Opdracht tot het verrichten van aanvullend of gericht medisch onderzoek met specificatie van de vraagstelling en de relevante gegevens die moeten worden betrokken.praktizijn
  • Aanwijzingen over methodologie en werkwijze (bijv. welke onderzoeksgegevens moeten worden meegewogen, welke inconsistenties moeten worden opgehelderd, welke motiveringseisen gelden).scholarlypublications.universiteitleiden+1
  • Eisen aan zorgvuldigheid en inzichtelijkheid van het advies (bijv. expliciete motivering van afwijkingen van eerdere adviezen, transparantie over gebruikte bronnen).raadvanstate+1

Niet toegestaan (inhoudelijk bindend/uitkomststurend):

  • Het voorschrijven van de medische conclusie (bijv. “de arts moet concluderen dat er geen sprake is van duurzame volledige arbeidsongeschiktheid”).scholarlypublications.universiteitleiden+1
  • Instructies die de medisch‑professionele autonomie van de arts‑adviseur uithollen of de arts reduceren tot uitvoerder van een door de rechter bepaald oordeel.scholarlypublications.universiteitleiden+1

Praktijktoets (voor juristen)

  • De toetsing van medische adviezen verloopt langs het bekende driestappenkader (zorgvuldigheid/inzichtelijkheid; equality of arms; inhoudelijke beoordeling), waarbij de rechter bij twijfel een onafhankelijke deskundige kan benoemen in plaats van de bestuursarts inhoudelijk aan te sturen.raadvanstate+1
  • In een tussenuitspraak is het dus legitiem om te zeggen: “het bestuursorgaan laat binnen X weken een aanvullend, gemotiveerd advies opstellen waarin specifiek wordt ingegaan op Y en Z, met inachtneming van de stukken A–C”, maar niet: “de arts concludeert dat …”.scholarlypublications.universiteitleiden+1

Kortom: de grondslag is primair art. 8:51a Awb (met een rol voor art. 8:59 Awb bij onderzoek), en de grens wordt bepaald door de rolverdeling en het verbod op het inperken van de medisch‑professionele beoordelingsruimte van de arts‑adviseur.

Het antwoord van Qwen

Kort antwoord

De Nederlandse bestuursrechter mag in een tussenuitspraak zeer specifiek zijn in het formuleren van de medische en juridische onderzoeksvragen die de arts-adviseur van het bestuursorgaan moet beantwoorden, maar mag nooit specifiek zijn ten aanzien van de inhoudelijke medische uitkomst of de uiteindelijke functionele mogelijkheden.

Een belangrijk procedureel uitgangspunt is dat de rechter de instructie formeel niet rechtstreeks aan de arts-adviseur geeft, maar aan het bestuursorgaan (bijvoorbeeld het UWV, de SVB of het college van B&W). Het bestuursorgaan is partij in de procedure en draagt de verantwoordelijkheid voor de zorgvuldige voorbereiding en motivering van het besluit. De rechter dwingt het bestuursorgaan via de tussenuitspraak om zijn medisch adviseur (of een nieuwe, onafhankelijke deskundige) specifieke gebreken in de rapportage te laten herstellen.

Hoe specifiek mag de rechter zijn? (De grenzen van de instructie)

Bij medische geschillen (bijvoorbeeld in de WIA, WAO, ZW, Wajong of Wmo) geldt een strikte scheiding tussen de taak van de bestuursrechter en de taak van de medisch adviseur.

Wél specifiek: De vraagstelling en het motiveringsgebrek

De rechter mag (en moet, gelet op de finale geschilbeslissing) zeer concreet en specifiek benoemen waarom het huidige medisch advies onvoldoende is en wat er alsnog onderzocht of gemotiveerd moet worden. De rechter formuleert gerichte vragen. Voorbeelden van toegestane specificiteit zijn:

  • De confrontatie met tegenrapportages: Als de burger een gemotiveerde medische verklaring van een behandelend arts of een eigen deskundige in het geding brengt, moet de rechter specifiek voorschrijven dat de arts-adviseur van het bestuur in een nader rapport gemotiveerd moet ingaan op die specifieke stellingen (bijv. “De verzekeringsarts wordt verzocht nader te motiveren waarom de door appellante overgelegde informatie van de reumatoloog over de progressieve gewrichtsslijtage niet leidt tot een zwaardere belasting in rubriek 3 van de FML”).
  • De vertaalslag naar de FML: De rechter kan specifiek vragen hoe bepaalde medische klachten (bijv. cognitieve beperkingen of pijnklachten) zich verhouden tot de aangenomen functionele mogelijkhedenlijst (FML).
  • Het onderzoek ter zitting: De rechter kan in de tussenuitspraak specifiek aangeven welke medische vragen hijzelf of de gemachtigde ter zitting heeft gesteld en verzoeken het bestuursorgaan de arts-adviseur daarover een nader schriftelijk standpunt te laten innemen.

Niet specifiek: De medische uitkomst en de ‘stoel van de arts’

De bestuursrechter toetst medische beoordelingen in beginsel marginaal. De rechter mag niet op de stoel van de arts gaan zitten. Dit betekent dat de rechter in de tussenuitspraak:

  • Niet mag dicteren wat de medische conclusie moet zijn (bijv. “De arts-adviseur moet vaststellen dat appellante maximaal 2 uur per dag kan lopen”).
  • Niet mag voorschrijven welke medische test of diagnose leidend moet zijn, tenzij dit noodzakelijk is om een motiveringsgebrek op te heffen.
  • Niet mag afdwingen dat er per se een onafhankelijke externe medisch specialist wordt geraadpleegd door het bestuur, tenzij het bestuursorgaan zelf niet over de vereiste specifieke expertise beschikt.

Doel van de specifieke vraagstelling is het wegnemen van motiveringsgebreken (art. 3:46 Awb) of zorgvuldigheidsgebreken (art. 3:2 Awb), zodat de rechter daarna wél in staat is om de medische grondslag van het besluit (volledig) te toetsen.

De Procedurele Constructie: De Bestuurlijke Lus

In het Nederlandse bestuursrecht is de arts-adviseur geen partij in de procedure; hij is een hulppersoon van het bestuursorgaan (art. 3:9 Awb). De instructie in de tussenuitspraak is daarom gericht aan het bestuursorgaan.

Dit wordt in de praktijk de bestuurlijke lus genoemd. De rechter biedt het bestuursorgaan de gelegenheid om het gebrek in het medisch advies te herstellen. Het bestuursorgaan heeft hierbij in beginsel de vrijheid om te bepalen wie de vragen beantwoordt:

  1. De oorspronkelijke arts-adviseur (verzekeringsarts/bedrijfsarts).
  2. Een andere, meer senior arts-adviseur binnen de eigen organisatie (bezwaar- en beroepsarts).
  3. Een extern ingehuurde onafhankelijke medisch deskundige.

Zolang de in de tussenuitspraak geformuleerde, specifieke vragen afdoende en naar behoren worden beantwoord, voldoet het bestuursorgaan aan de rechterlijke instructie.

De Juridische Grondslag

De bevoegdheid van de rechter om deze specifieke instructies te geven, rust op een combinatie van formeel-procesrechtelijke en materieelrechtelijke grondslagen uit de Algemene wet bestuursrecht (Awb).

Formeel-procesrechtelijke grondslagen (De bevoegdheid tot instructie)

  • Artikel 8:68 lid 1 Awb (Tussenuitspraak): Bepaalt dat de rechtbank, alvorens einduitspraak te doen, bij tussenuitspraak een partij (het bestuursorgaan) kan opdragen om gebreken in het besluit te herstellen. Dit is de hoofdgrondslag voor de bestuurlijke lus.
  • Artikel 8:51a Awb (Inlichtingenplicht): De rechter kan partijen (en dus het bestuursorgaan) verzoeken inlichtingen te geven of stukken over te leggen. Een tussenuitspraak met specifieke vragen aan de arts-adviseur wordt vaak mede op deze bepaling gebaseerd.
  • Artikel 8:47 Awb (Benoeming deskundige door de rechter): Dit is het alternatief voor de rechter. Als de rechter oordeelt dat de arts-adviseur van het bestuur structureel niet in staat of bereid is de specifieke vragen naar behoren te beantwoorden, of als de rechter twijfelt aan de onpartijdigheid van de interne adviseur, kan de rechter besluiten zelf een onafhankelijke deskundige te benoemen. In dat geval formuleert de rechter de onderzoeksvragen rechtstreeks voor zijn eigen deskundige.

Materieelrechtelijke grondslagen (De norm waaraan wordt getoetst)

De specifieke vragen in de tussenuitspraak zijn altijd de afspiegeling van de schending van de volgende algemene beginselen van behoorlijk bestuur:

  • Artikel 3:2 Awb (Zorgvuldigheidsbeginsel): Het bestuursorgaan moet het besluit zorgvuldig voorbereiden. Als de arts-adviseur bepaalde medische stukken van de burger negeert of geen eigen onderzoek doet waar dat wel had gemoeten, schendt het bestuursorgaan dit beginsel. De rechter draagt in de tussenuitspraak specifiek op dit onderzoek alsnog te doen.
  • Artikel 3:46 Awb (Motiveringsbeginsel): Het besluit (en het daaraan ten grondslag liggende medisch advies) moet deugdelijk worden gemotiveerd. Een medisch rapport dat bestaat uit standaardoverwegingen zonder in te gaan op de specifieke, gemotiveerde beroepsgronden van de burger, is ontoereikend. De rechter instrueert specifiek welke argumenten alsnog gemotiveerd moeten worden weerlegd.

Relevante Standaardjurisprudentie (Voor de jurist)

Voor de beroepspraktijk is de vaste lijn van de Centrale Raad van Beroep (CRvB) en de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS) leidend over hoe rechters moeten omgaan met medische stukken en de instructies daartoe.

  • De bewijslastverdeling bij medische stukken: Als de burger in beroep gemotiveerde medische stukken overlegt (bijvoorbeeld van een behandelend specialist of een eigen arbeidsdeskundige), mag de rechter niet zonder meer afgaan op het rapport van de arts-adviseur van het bestuursorgaan. De rechter moet in de tussenuitspraak specifiek aangeven dat het bestuursorgaan de arts-adviseur moet opdragen om deze specifieke stukken in de beoordeling te betrekken en de gemaakte conclusies gemotiveerd te weerleggen (zie o.a. CRvB 20 juli 2017, ECLI:NL:CRVB:2017:2615 en CRvB 4 maart 2020, ECLI:NL:CRVB:2020:544).
  • Grenzen aan de onderzoeksplicht: De rechter mag in zijn specificiteit niet zover gaan dat hij van het bestuursorgaan of diens arts-adviseur een onbegrensd nieuw medisch onderzoek eist. De vragen moeten aanknopen bij de door appellante in beroep aangevoerde beroepsgronden. De rechter mag niet ambtshalve nieuwe medische geschilpunten introduceren die de burger zelf niet naar voren heeft gebracht.

Samenvattend

De bestuursrechter mag in een tussenuitspraak zeer specifiek en gedetailleerd de onderzoeksvragen formuleren die de arts-adviseur van het bestuur moet beantwoorden, mits deze vragen zijn toegesneden op de ingediende beroepsgronden en gericht zijn op het herstellen van zorgvuldigheids- of motiveringsgebreken. De grondslag hiervoor ligt in de combinatie van de bevoegdheid tot tussenuitspraak (art. 8:68 Awb) en de plicht van het bestuur tot zorgvuldige voorbereiding en motivering (art. 3:2 en 3:46 Awb). De rechter mag daarbij echter nimmer specifiek de medische conclusie voorschrijven, aangezien de rechterlijke toetsing van medische oordelen marginaal is.

Save the date: Mini-symposium en Praktizijnsdiner op 19 november 2026

Het traditionele jaarlijkse mini-symposium en Praktizijnsdiner zal dit jaar weer plaatsvinden in The Grand in Amsterdam. Het programma vangt aan om 16:00 uur (met inloop vanaf 15:30 uur). Aanmelden kan middels dit formulier. Lees meer

10 september | 2026|
Advertentie

 

Ga naar de bovenkant