Huurrecht

De resultaten van juli 2026

Waardering ChatGPT

Waardering Claude

Waardering Deepseek

Waardering Gemini

Waardering Mistral

Waardering Perplexity

Waardering Qwen

Casus

Heeft de verhuurder, wiens algemene voorwaarden een ‘oneerlijk’ rentebeding bevatten, op grond van het Nederlandse recht wel aanspraak op de wettelijke rente? Wat is hiervoor de grondslag? Het antwoord is bedoeld voor juristen.

Het antwoord van ChatGPT 5

Ja. Naar Nederlands recht kan een verhuurder in beginsel wel aanspraak maken op de wettelijke rente ex art. 6:119 BW, ook indien het contractuele rentebeding in de algemene voorwaarden wegens oneerlijkheid buiten toepassing blijft op grond van de Richtlijn 93/13/EEG inzake oneerlijke bedingen. De grondslag daarvoor is echter niet het contractuele rentebeding, maar de wettelijke regeling van de schadevergoeding wegens vertraging in de voldoening van een geldsom. Hieronder werk ik dit nader uit.

  1. Gevolg van een oneerlijk rentebeding

Op grond van artikel 6, lid 1, van de Richtlijn oneerlijke bedingen moet een oneerlijk beding buiten toepassing worden gelaten. Volgens vaste rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie mag de nationale rechter het beding in beginsel:

  • niet matigen;
  • niet herformuleren;
  • niet vervangen door een minder bezwarende contractuele regeling,

tenzij het vervallen van het beding ertoe zou leiden dat de overeenkomst als geheel niet kan voortbestaan en vernietiging de consument bijzonder zou benadelen.

Het contractuele rentebeding wordt dus geacht geen rechtsgevolg te hebben.

  1. De wettelijke rente heeft een andere rechtsgrond

Daaruit volgt echter niet dat iedere rentevordering vervalt.

De wettelijke rente van artikel 6:119 BW ontstaat van rechtswege zodra aan de wettelijke vereisten voor verzuim is voldaan. De rechtsgrond is niet de overeenkomst, maar de wet.

Artikel 6:119 BW bepaalt dat de schadevergoeding wegens vertraging in de voldoening van een geldsom bestaat uit de wettelijke rente over de tijd dat de schuldenaar in verzuim is geweest.

De aanspraak op wettelijke rente berust derhalve op:

  • de opeisbaarheid van de geldschuld;
  • het intreden van verzuim (art. 6:81 e.v. BW); en
  • de wettelijke schadevergoedingsregeling van art. 6:119 BW.

Het buiten toepassing laten van een contractueel rentebeding tast deze wettelijke grondslag niet aan.

  1. Geen “vervanging” van het oneerlijke beding

Hier rijst de vraag of toekenning van wettelijke rente niet neerkomt op een verboden vervanging van het oneerlijke beding.

Naar mijn oordeel is dat niet het geval.

De rechtspraak van het Hof van Justitie verbiedt de nationale rechter een oneerlijk beding te vervangen door een minder bezwarend contractueel beding of door een nationale bepaling die uitsluitend aanvullend recht vormt en slechts zou gelden indien partijen daarvoor hadden gekozen.

Dat is iets anders dan toepassing van een zelfstandig wettelijk rechtsgevolg dat losstaat van het vernietigde beding.

De wettelijke rente is immers niet de inhoud van het vernietigde rentebeding, maar een wettelijke schadevergoeding wegens betalingsvertraging.

  1. Nederlandse rechtspraak

De Nederlandse rechtspraak sluit hierbij aan.

Indien een contractueel rente- of boetebeding wegens oneerlijkheid buiten toepassing blijft, wordt in het algemeen aangenomen dat de schuldeiser nog steeds aanspraak kan maken op de wettelijke rente, voor zover aan de vereisten van art. 6:119 BW is voldaan.

De gedachte daarachter is dat:

  • de contractuele rente vervalt;
  • de wettelijke rente niet contractueel maar wettelijk is;
  • de consument daardoor niet wordt belast met het oneerlijke beding, maar slechts met de wettelijke gevolgen van zijn betalingsverzuim.
  1. Verhouding tot de Richtlijn oneerlijke bedingen

Deze benadering strookt ook met de doelstellingen van de Richtlijn.

De Richtlijn beoogt:

  • de consument te beschermen tegen oneerlijke contractvoorwaarden;
  • afschrikking (“deterrence”) van het gebruik van oneerlijke bedingen.

Zij beoogt echter niet de consument vrij te stellen van iedere wettelijke verplichting die uit zijn betalingsverzuim voortvloeit.

Indien de consument een opeisbare huurtermijn niet betaalt en daardoor in verzuim raakt, ontstaat de wettelijke rente onafhankelijk van enig contractueel rentebeding.

  1. Grondslag in het Burgerlijk Wetboek

De juridische grondslag is daarom de combinatie van:

  • art. 6:81 BW (verzuim);
  • art. 6:82 en 6:83 BW (intreden van verzuim);
  • art. 6:119 BW (wettelijke rente als forfaitaire schadevergoeding wegens vertraging).

Het vernietigde of buiten toepassing gelaten rentebeding speelt daarbij geen rol meer.

Conclusie

Voor het Nederlandse recht geldt dat een verhuurder in beginsel wel aanspraak behoudt op de wettelijke rente van art. 6:119 BW, ook indien het contractuele rentebeding in de algemene voorwaarden wegens oneerlijkheid buiten toepassing blijft op grond van Richtlijn 93/13/EEG.

De grondslag daarvoor is niet het contract of een vervanging van het oneerlijke beding, maar de wettelijke regeling van de vertragingsschade. De wettelijke rente ontstaat van rechtswege zodra de huurder met de betaling van een opeisbare geldschuld in verzuim is geraakt. Daarmee wordt geen verboden substitutie van het oneerlijke beding gerealiseerd, maar toepassing gegeven aan een zelfstandige wettelijke rechtsregel die losstaat van de contractuele renteclausule. Daarbij verdient wel opmerking dat de verhuurder moet voldoen aan de gewone vereisten voor het intreden van verzuim en dat, voor zover de huurder een consument is, ook eventuele bijzondere regels omtrent ingebrekestelling of opeisbaarheid onverkort van toepassing blijven.

Het antwoord van Claude

Kort antwoord

Nee. Op grond van het (door het Unierecht beheerste) Nederlandse recht behoudt de verhuurder in beginsel géén aanspraak op de wettelijke rente ex art. 6:119 BW, wanneer het contractuele rentebeding in zijn algemene voorwaarden als oneerlijk in de zin van Richtlijn 93/13/EEG moet worden aangemerkt en om die reden wordt vernietigd. De rechter zal na vernietiging van het oneerlijke rentebeding dus ook de (subsidiair gevorderde) wettelijke rente moeten afwijzen.

(Over dit onderwerp circuleren op internet enkele inconsistente en niet-verifieerbare bronnen die het tegenovergestelde beweren; onderstaande lijn wordt echter consistent bevestigd door de authentieke CJEU-uitspraak, gepubliceerde rechtspraak van Nederlandse kantonrechters en de vakliteratuur.)

Grondslag

  1. Uitgangspunt: niet-bindendheid, geen aanvulling met nationaal recht Art. 6 lid 1 Richtlijn 93/13/EEG bepaalt dat oneerlijke bedingen de consument niet binden. Naar vaste rechtspraak van het HvJ EU mag de nationale rechter een vernietigd oneerlijk beding niet matigen of omzetten in een eerlijke variant, en evenmin vervangen door een bepaling van aanvullend nationaal recht, tenzij het wegvallen van het beding ertoe zou leiden dat de overeenkomst in haar geheel niet in stand kan blijven én dit de consument in een bijzonder nadelige positie zou brengen (de zogeheten Kásler/Gutiérrez Naranjo-uitzondering, bevestigd in Banco Santander/Escobedo Cortés, C-96/16 en C-94/17).
  2. Het Dexia-arrest (HvJ EU 27 januari 2021, C-229/19 en C-289/19) Dit arrest is de sleutelbeslissing voor de onderhavige vraag. Het HvJ EU oordeelde daarin dat een verkoper/dienstverlener die een inmiddels vernietigd oneerlijk beding heeft gehanteerd, geen aanspraak kan maken op de bij wege van aanvullend nationaal recht geldende wettelijke schadevergoeding die zonder dat beding van toepassing zou zijn geweest, wanneer de overeenkomst ook zonder het beding kan voortbestaan. Bij een huurovereenkomst is dat laatste evident het geval: een huurovereenkomst zonder rentebeding kan zonder meer blijven bestaan. De uitzondering (dreigende algehele nietigheid ten nadele van de consument) doet zich dus niet voor.

De ratio is de afschrikkende werking (effet utile/effet dissuasif) van art. 6 jo. art. 7 Richtlijn 93/13: zou de gebruiker van het oneerlijke beding bij vernietiging daarvan alsnog via het aanvullend recht (i.c. art. 6:119 BW) een vergelijkbare vergoeding kunnen incasseren, dan zou het gebruik van oneerlijke bedingen onvoldoende worden ontmoedigd. Het Hof aanvaardt daarbij uitdrukkelijk de – in de Nederlandse discussie als hard ervaren – consequentie dat de wederpartij per saldo “straffeloos” tekort kan schieten wat de rentecomponent betreft: de sanctie werkt “alles-of-niets”.

  1. Doorwerking in het Nederlandse (huur)recht Art. 6:119 BW is weliswaar een algemene, buiten het contract om geldende wettelijke regeling (schadevergoeding wegens vertraging in de voldoening van een geldsom), maar dat neemt niet weg dat toepassing ervan in dit verband materieel neerkomt op het vervangen van het vernietigde rentebeding door een bepaling van aanvullend nationaal recht in de zin van Dexia. Nederlandse kantonrechters passen deze lijn dan ook toe: zodra het contractuele rentebeding (bijvoorbeeld 1% per maand, ver boven de wettelijke rente) ambtshalve als oneerlijk in de zin van art. 6:233 aanhef en onder a BW jo. Richtlijn 93/13 wordt vernietigd, wordt een subsidiair gevorderde wettelijke rente eveneens afgewezen — de huurovereenkomst en de vordering tot de hoofdsom (achterstallige huur) blijven overigens gewoon in stand.
  2. Verhouding tot het commune verbintenissenrecht Dit is een uitzondering op de normale werking van art. 6:119 BW, dat naar zijn aard van rechtswege geldt zodra geen (geldig) afwijkend rentepercentage is overeengekomen en de schuldenaar in verzuim is (art. 6:74 jo. 6:81 BW). In een zuiver commerciële (B2B-)verhouding, waarin Richtlijn 93/13 niet van toepassing is, speelt deze problematiek niet: daar geldt bij een vernietigd of niet-toepasselijk boete-/rentebeding onverkort de gewone regel dat de schuldeiser terugvalt op art. 6:119 (of 6:119a) BW. De Dexia-beperking geldt dus specifiek in de consumentenrechtelijke context waarin de Richtlijn en de daarop gebaseerde ambtshalve toetsing van kracht zijn.

Praktisch gevolg voor de verhuurder

De verhuurder behoudt zijn vordering tot betaling van de achterstallige huur zelf, maar loopt zowel de contractuele als de (subsidiair gevorderde) wettelijke rente mis over de periode dat het oneerlijke beding van toepassing was. Dit kan alleen voor de toekomst worden voorkomen door het oneerlijke rentebeding uit de algemene voorwaarden te verwijderen (de ROZ heeft de algemene bepalingen woonruimte inmiddels op dit punt aangepast); voor reeds gesloten overeenkomsten met een oneerlijk beding biedt aanpassing achteraf geen soelaas, omdat vernietiging van het beding terugwerkt tot het sluiten van de overeenkomst.

Het antwoord van Deepseek

Ja, een verhuurder wiens algemene voorwaarden een ‘oneerlijk’ rentebeding bevatten, heeft op grond van het Nederlandse recht in beginsel wél aanspraak op de wettelijke rente. De grondslag hiervoor is dat de wettelijke rente een van rechtswege bestaand schadevergoedingsrecht is bij betalingsverzuim, dat losstaat van een eventueel vernietigd contractueel beding.

Grondslag en juridisch kader

Uw vraag raakt aan de wisselwerking tussen de regeling van oneerlijke bedingen en het dwingende karakter van de wettelijke rente.

  1. Wettelijke rente als gefixeerde schadevergoeding van rechtswege

De primaire grondslag voor de aanspraak op wettelijke rente is gelegen in de artikelen 6:119 BW (voor niet-handelstransacties) en 6:119a BW (voor handelstransacties). Deze bepalingen regelen dat de schadevergoeding wegens vertraging in de voldoening van een geldsom wordt gefixeerd op de wettelijke rente, zodra de schuldenaar in verzuim is.

Deze wettelijke rente is een recht dat van rechtswege aan de schuldeiser toekomt bij verzuim, ongeacht de vraag of partijen daarover een contractuele afspraak hebben gemaakt. Het is een vangnet dat ook functioneert wanneer een contractueel beding ontbreekt of nietig is. De Hoge Raad heeft bevestigd dat dit fixum niet door de beperkende werking van de redelijkheid en billijkheid kan worden opzijgezet op de enkele grond dat de werkelijke schade hoger of lager is.

  1. Gevolgen van een oneerlijk rentebeding

Wanneer een rentebeding in algemene voorwaarden als oneerlijk wordt aangemerkt op grond van art. 6:233 aanhef en onder a BW (in samenhang met de Europese Richtlijn 93/13/EEG), is dat beding vernietigbaar. De rechter is ambtshalve gehouden dit te onderzoeken en het beding buiten toepassing te laten, ook als de consument geen verweer voert.

De consequentie van deze vernietiging is dat het contractuele rentepercentage niet kan worden afgedwongen. De rechtbank Noord-Holland oordeelde bijvoorbeeld recent dat een rentebeding van 1% per maand oneerlijk was, omdat dit hoger was dan de wettelijke handelsrente, en wees de daarop gebaseerde rentevordering af.

  1. De verhuurder behoudt aanspraak op de wettelijke rente

De cruciale vraag is of de vernietiging van het contractuele beding tevens de aanspraak op de wettelijke rente wegneemt. Het antwoord is ontkennend.

De rechtspraak en literatuur gaan ervan uit dat de vernietiging van een contractueel beding niet het recht op een wettelijke vergoeding voor vertragingsschade aantast. Het vervallen van het oneerlijke beding laat de wettelijke renteverplichting onverlet, omdat deze zijn grondslag vindt in de wet, niet in de overeenkomst. De verhuurder kan dus aanspraak maken op de wettelijke rente vanaf het moment van verzuim (art. 6:81 BW jo. 6:119 BW).

Dit wordt bevestigd door het arrest van de Hoge Raad in de zaak Intrahof/Bart Smit, waarin werd geoordeeld dat bij vernietiging van een contractueel boete- of rentebeding de wettelijke rente als vangnet kan dienen. Ook het Hof van Justitie van de EU heeft benadrukt dat het ontbreken van een geldig contractueel beding niet betekent dat er geen recht op compensatie voor vertragingsschade bestaat; nationale bepalingen zoals de wettelijke rente kunnen dan worden toegepast.

Kwalificatie en nuance

Voor een volledig antwoord is een belangrijk onderscheid van belang.

  • Verhuurder als professional, huurder als consument: De Richtlijn 93/13/EEG en de artikelen 6:233 e.v. BW beschermen alleen de consument (een natuurlijk persoon die niet handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf) tegen oneerlijke bedingen in overeenkomsten met een professional. In dat geval is het antwoord zoals hiervoor gegeven: de wettelijke rente is verschuldigd.
  • Verhuurder en huurder beide professionals (B2B): Indien de huurder een onderneming is, is de Richtlijn oneerlijke bedingen niet van toepassing. De toetsing van het beding zal dan plaatsvinden aan de hand van de maatstaf van onredelijk bezwarendheid (art. 6:233 sub a BW zonder de invloed van de richtlijn) of de redelijkheid en billijkheid. Ook in dat geval geldt dat het vernietigen van een contractueel beding de wettelijke rente als vangnet in stand laat, mits aan de verzuimvereisten is voldaan.
  • Particuliere verhuurder: Wanneer de verhuurder niet beroeps- of bedrijfsmatig verhuurt, valt de overeenkomst buiten het bereik van de Richtlijn oneerlijke bedingen. De vraag of er dan sprake is van een oneerlijk beding in de zin van de wet speelt dan niet. De wettelijke rente is uiteraard wel verschuldigd bij verzuim.

Conclusie

Samenvattend: de verhuurder behoudt aanspraak op de wettelijke rente als zelfstandige, wettelijke grondslag voor schadevergoeding wegens te late betaling. De vernietiging van een oneerlijk contractueel rentebeding doet daaraan niet af.

De grondslag is gelegen in de artikelen 6:119/6:119a BW, die een gefixeerd recht op schadevergoeding van rechtswege creëren bij verzuim. Dit wordt bevestigd door de rechtspraak van de Hoge Raad en het Hof van Justitie EU, die het bestaan van een wettelijk vangnet naast een vernietigd beding aanvaarden.

Mocht u een nadere uitwerking wensen van de vereisten voor het intreden van verzuim of de toepassing van de Richtlijn oneerlijke bedingen in een specifieke context, dan licht ik dat graag verder toe.

Het antwoord van Gemini

In de context van het consumentenhuurrecht luidt het antwoord op grond van de actuele Unierechtelijke en Nederlandse rechtspraak in beginsel: Nee. Wanneer een verhuurder (als professionele partij/handelaar) in zijn algemene voorwaarden een rente- of boetebeding heeft opgenomen dat op grond van Richtlijn 93/13/EEG (Richtlijn oneerlijke bedingen) als oneerlijk wordt gekwalificeerd, verliest hij in de regel volledig zijn aanspraak op zowel de contractuele rente als de wettelijke rente (art. 6:119 BW).

Hieronder volgt de civiel- en unierechtelijke grondslag voor deze strikte lijn.

  1. De hoofdregel: Geen terugval op aanvullend nationaal recht

De primaire grondslag voor de afwijzing van de wettelijke rente ligt in het unitaire doeltreffendheidsbeginsel en de afschrikkende werking (effet utile) van Richtlijn 93/13/EEG, zoals uitgelegd door het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ EU) in onder meer het Dexia-arrest (ECLI:EU:C:2021:68).

  • Algehele schrapping: Een oneerlijk beding moet volledig buiten toepassing worden gelaten (vernietiging). De nationale rechter mag het beding niet herzien, matigen of gedeeltelijk instandhouden om de gebruiker ervan te ontzien.
  • Geen ‘opvulling’ met dispositief recht: Het HvJ EU heeft geoordeeld dat de rechter de leemte die ontstaat na de vernietiging van een oneerlijk beding, niet mag opvullen met bepalingen van aanvullend nationaal recht (zoals art. 6:119 BW voor wettelijke rente of art. 6:96 BW voor incassokosten).

Ratio: Als een handelaar weet dat hij bij een oneerlijk beding altijd nog kan terugvallen op de wettelijke rente, verdwijnt de afschrikkende werking van de Richtlijn. De handelaar zou dan immers risicoloos oneerlijke bedingen kunnen blijven hanteren (het zogenaamde ‘no cure, info pay’-risico voor de handelaar).

Bijgevolg oordelen Nederlandse kantonrechters (ambtshalve toetsend) dat de volledige vordering tot vergoeding van vertragingsrente (zowel contractueel als wettelijk) moet worden afgewezen zodra het onderliggende algemene voorwaarden-beding oneerlijk is bevonden (zie bijv. Rb. Amsterdam ECLI:NL:RBAMS:2026:315 en Rb. Rotterdam ECLI:NL:RBROT:2025:12545).

  1. De strikte uitzondering: Dreigend faillissement van de overeenkomst

Er bestaat slechts één zeer strikte unierechtelijke uitzondering waarin terugval op aanvullend recht (zoals art. 6:119 BW) wél is toegestaan. Deze grondslag is door het HvJ EU geformuleerd in het Kásler-arrest (C-26/13) en verfijnd in latere jurisprudentie:

  • De uitzonderingstoets: Terugval op een nationale wettelijke bepaling is alleen toegestaan als de overeenkomst na de schrapping van het oneerlijke beding rechtens niet meer kan voortbestaan (omdat een essentieel bestanddeel mist), én het geheel nietig verklaren van de overeenkomst de consument in een bijzonder nadelige positie zou brengen (bijvoorbeeld directe opeisbaarheid van een gehele hypotheeksom).

Toepassing op de huurovereenkomst

Bij een huurovereenkomst is van deze uitzondering vrijwel nooit sprake. Als een rente- of boetebeding wegens te late betaling wegvalt, kan de huurovereenkomst voor het overige (huurgenot tegen betaling van de huurprijs) prima blijven voortbestaan. Het vervallen van de rente is bovendien louter vordelig voor de consument-huurder. Aan de cumulatieve criteria van de Kásler-uitzondering wordt dus niet voldaan.

Samenvattend

Indien een verhuurder jegens een consument-huurder een oneerlijk rentebeding hanteert, is de grondslag voor de afwijzing van de wettelijke rente gelegen in artikel 6 lid 1 van Richtlijn 93/13/EEG, gelezen in het licht van de jurisprudentie van het HvJ EU (Dexia).

De verhuurder wordt gesanctioneerd voor het opnemen van het oneerlijke beding: het commune wettelijke regime van artikel 6:119 BW wordt als sanctie ‘geblokkeerd’ om de afschrikkende werking van het Europees consumentenrecht te waarborgen. De verhuurder heeft dus geen aanspraak op wettelijke rente over de huurachterstand.

Het antwoord van Mistral

Ja, in beginsel wel. Een verhuurder wiens algemene voorwaarden een ‘oneerlijk’ rentebeding bevatten, heeft op grond van het Nederlandse recht toch aanspraak op de wettelijke rente (art. 6:119 BW). Het vervallen van het oneerlijke contractuele rentebeding (ex art. 6:233 BW/Richtlijn 93/13/EEG) betekent niet automatisch dat de verhuurder géén rente kan vorderen. De wettelijke rente berust immers op een zelfstandige wettelijke grondslag (art. 6:119 BW), die onafhankelijk is van contractuele afspraken.

Grondslag: Artikel 6:119 BW

De wettelijke rente is wettelijk verschuldigd zodra een schuldenaar toerekenbaar tekortschiet in de nakoming van zijn betalingsverplichting (bv. huur). Deze aanspraak ontstaat krachtens de wet en is niet afhankelijk van een contractueel rentebeding. De Hoge Raad heeft bevestigd dat de rechter ambtshalve moet toetsen of een rentebeding oneerlijk is (HR 13 september 2013, Heesakkers/Voets), maar het vervallen daarvan laat de wettelijke aanspraak onverlet.

Uitzondering: Bij zeer onevenredige bedingen

In specifieke gevallen – met name wanneer het contractuele rentebeding extreem onevenredig is (bv. 12% rente in consumentenhuur) – kan de rechter oordelen dat ook de wettelijke rente niet toepasbaar is, omdat het gehele rentebeding (inclusief de wettelijke rente als “aanvullend recht”) als oneerlijk wordt aangemerkt (vgl. Prg. 2023/152). Dit is echter een beperkte uitzondering en hangt af van de concrete omstandigheden en de toepassing van art. 6:233 BW in combinatie met Richtlijn 93/13/EEG.

Het antwoord van Perplexity

Nee, in beginsel niet. Als het contractuele rentebeding in algemene voorwaarden als oneerlijk in de zin van Richtlijn 93/13/EEG wordt vernietigd, kan de verhuurder niet vervolgens alsnog terugvallen op de wettelijke rente als aanvulling van nationaal recht; dat volgt uit de door de lagere rechtspraak in Nederland toegepaste uitleg van het Unierecht na Dexia en uit art. 6:119 BW kan dan dus niet als “vangnet” dienen.[tomlow-advocaten]

Grondslag

De grondslag is primair Europees consumentenrecht: art. 6 van Richtlijn 93/13/EEG, gelezen in het licht van het HvJ EU-arrest Dexia van 27 januari 2021, waaruit volgt dat na vernietiging van een oneerlijk beding geen beroep mag worden gedaan op een nationale aanvullende schadevergoedingsregeling die zonder dat beding van toepassing zou zijn geweest.[tomlow-advocaten]

Nederlandse uitwerking

In de door mij gevonden Nederlandse praktijkuitwerking wordt dat toegepast op huurgeschillen als volgt: de rechter stelt ambtshalve vast dat het rentebeding oneerlijk is, vernietigt dat beding, en wijst vervolgens ook de subsidiair gevorderde wettelijke rente af. De ratio is dat de wettelijke rente in deze context wordt gezien als een vorm van wettelijke schadevergoeding die niet alsnog via aanvullend nationaal recht kan worden “ingevuld” wanneer het contractuele rentebeding wegens oneerlijkheid wegvalt.[hooglander-advocaten]

Juridische duiding

Voor juristen is de kern dus dat art. 6:119 BW wel de algemene nationale grondslag voor wettelijke rente blijft, maar dat die grondslag in consumentenzaken wordt geblokkeerd zodra de eiser probeert via de wettelijke rente het effect van een vernietigd oneerlijk rentebeding te behouden. De bescherming van Richtlijn 93/13/EEG heeft dan voorrang op aanvulling van de overeenkomst met nationaal recht.[inview]

Formuleerbaar standpunt

De zuivere formulering is daarom: de verhuurder heeft na vernietiging van een oneerlijk rentebeding in algemene voorwaarden in beginsel geen aanspraak op wettelijke rente als substituut voor dat beding; de grondslag voor die uitkomst is het Unierechtelijke effectiviteits- en afschrikkingsmechanisme van Richtlijn 93/13/EEG, zoals uitgelegd door het Hof van Justitie, niet een zelfstandige Nederlandse correctieregel.[hooglander-advocaten]

Het antwoord van Qwen

Direct antwoord

Ja, de verhuurder behoudt ook na de vernietiging van een ‘oneerlijk’ rentebeding in zijn algemene voorwaarden aanspraak op rente over de te laat betaalde huurpenningen. De verhuurder valt met het wegvallen van het contractuele beding echter terug op de wettelijke rente.

De grondslag voor deze toerekening en het behoud van de aanspraak ligt besloten in de specifieke werking van het algemene voorwaardenrecht in samenhang met de wettelijke regeling voor vertragingsrente.

De juridische grondslag

Voor juristen laat de constructie zich ontleden in twee opeenvolgende juridische stappen: de vernietiging van het oneerlijke beding (en de daaruit voortvloeiende gap-filling) en de aanspraak op vertragingsrente uit hoofde van de wet.

  1. De vernietiging en de ‘gap-filling’ door de wet (Art. 6:232 lid 1 BW)

Indien een huurder (doorgaans een consument) een in de algemene voorwaarden opgenomen rentebeding met succes vernietigt wegens onredelijk bezwarendheid (art. 6:233 sub a BW) of omdat het voorkomt op de zwarte lijst (art. 6:236 sub d BW), is het centrale vraagstuk wat er met de onderliggende verplichting tot het betalen van rente gebeurt.

De Hoge Raad en de wetgever hanteren hierbij het uitgangspunt dat vernietiging van een oneerlijk beding niet leidt tot het volledig wegvallen van de beoogde rechtsgevolg, indien de wet daarin voorziet. De specifieke grondslag hiervoor is artikel 6:232 lid 1 BW.

Dit artikel bepaalt dat indien een beding in algemene voorwaarden wordt vernietigd, de overeenkomst voor zover het dat beding betreft, wordt beheerst door de wettelijke bepalingen.

De vernietiging van het contractuele rentepercentage heeft dus niet tot gevolg dat de contractuele grondslag voor het geheel aan renteverplichting ex tunc komt te vervallen. De wet vult de ontstane leegte (de gap) direct op. Het contractuele beding wordt vervangen door de corresponderende wettelijke regeling.

  1. De aanspraak op vertragingsrente (Art. 6:119 BW)

Zodra het contractuele rentebeding op grond van art. 6:232 lid 1 BW is vervangen door de wettelijke bepalingen, treedt de algemene regeling voor vertragingsrente in werking. De grondslag voor de aanspraak op de wettelijke rente is artikel 6:119 BW (en specifiek lid 4 van dat artikel, indien de huurder een natuurlijk persoon is die niet handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf).

Artikel 6:119 lid 1 BW bepaalt dat een schuldenaar die in verzuim is, over de opeisbare vordering de wettelijke rente verschuldigd is. Omdat de huurpenningen (de hoofdsom) opeisbaar zijn en de huurder bij te late betaling in verzuim is (art. 6:82 BW), ontstaat de aanspraak op wettelijke rente van rechtswege, zonder dat een nadere ingebrekestelling is vereist.

  1. Ratio en jurisprudentie: Geen ‘straf’ voor de schuldeiser

In de literatuur en jurisprudentie over het consumentenrecht (o.a. in het licht van de Europese Richtlijn oneerlijke bedingen 93/13/EEG) is vaste rechtspraak dat het beschermingsdoel van de consument niet mag leiden tot een ongerechtvaardigde verrijking van de schuldenaar.

De sanctie op het oneerlijke beding is dat de ongelijke contractuele verhouding wordt gecorrigeerd naar de evenwichtige wettelijke standaard. De schuldeiser (verhuurder) wordt niet gestraft met het volledig verlies van zijn recht op vertragingsrente. De Hoge Raad heeft in algemene zin bevestigd dat bij partiële nietigheid of vernietiging van een beding, de wet de leemte opvult indien de partijen bij een redelijke waardering van hun over en weer bekende belangen naar alle waarschijnlijkheid hebben gewild dat de overeenkomst met de door de wet aangevulde inhoud zou blijven voortbestaan (vgl. art. 3:41 lid 2 BW, dat via de bijzondere regeling van art. 6:232 lid 1 BW zijn specifieke invulling krijgt in het voorwaardenrecht).

Conclusie voor de praktijk

Een verhuurder die in zijn algemene voorwaarden een te hoog (oneerlijk) rentepercentage hanteert, verliest bij vernietiging van dat beding niet zijn recht op vertragingsrente.

  • De grondslag voor het wegvallen van het contractuele percentage is art. 6:233 sub a (of 6:236 sub d) BW.
  • De grondslag voor het terugvallen op de wettelijke rente is art. 6:232 lid 1 BW (gap-filling door de wet).
  • De materiële grondslag voor de wettelijke rente zelf is art. 6:119 BW (vertragingsrente bij verzuim).

De Praktizijn test nu ook Perplexity en Qwen

Zoals bekend, test de Praktizijn al sinds september 2023 AI-systemen op de kwaliteit van de beantwoording van telkens 10 dezelfde zoekvragen. We stellen deze vragen aan ChatGPT 4o, ChatGPT 4.1 mini, Claude, Gemini, DeepSeek en sinds kort ook aan Qwen en Perplexity. Hierbij gaan we Lees meer

22 juli | 2025|
Advertentie

 

Ga naar de bovenkant