Huurrecht
De resultaten van maart 2026
Waardering ChatGPT
Waardering Claude
Waardering Deepseek
Waardering Gemini
Waardering Mistral
Waardering Perplexity
Waardering Qwen
Casus
Heeft de verhuurder, wiens algemene voorwaarden een ‘oneerlijk’ rentebeding bevatten, op grond van het Nederlandse recht wel aanspraak op de wettelijke rente? Wat is hiervoor de grondslag? Het antwoord is bedoeld voor juristen.
![]()
Het antwoord van ChatGPT 5
Kort antwoord:
Ja. Wanneer een contractueel rentebeding in algemene voorwaarden als ‘oneerlijk’ in de zin van Richtlijn 93/13/EEG wordt aangemerkt en daarom buiten toepassing moet blijven, kan de verhuurder naar Nederlands recht in beginsel wel aanspraak maken op de wettelijke rente.
De grondslag daarvoor ligt in het nationale verbintenissenrecht, met name art. 6:119 BW (wettelijke rente bij geldschulden), in samenhang met de regels over verzuim (art. 6:81–6:83 BW). Het buiten toepassing laten van het oneerlijke beding laat de wettelijke regeling van rentevergoeding namelijk onverlet.
Gevolg van een oneerlijk rentebeding
Indien een rentebeding in algemene voorwaarden jegens een consument oneerlijk is in de zin van de Richtlijn oneerlijke bedingen, moet de nationale rechter:
- het beding buiten toepassing laten, en
- dit zonder wijziging of matiging doen.
Dit volgt uit de rechtspraak van het Hof van Justitie van de EU over Richtlijn 93/13.
Voorbeeld:
- Banco Español de Crédito v. Calderón Camino
Het contract blijft voor het overige in stand voor zover dat zonder het beding kan voortbestaan.
Aanvulling door het nationale recht
Wanneer het contractuele rentebeding vervalt, ontstaat er geen contractuele rente meer.
Maar indien:
- de huurder een geldschuld (bijv. huurachterstand) niet tijdig betaalt, en
- hij in verzuim verkeert,
dan is op grond van art. 6:119 BW wettelijke rente verschuldigd.
Deze rente:
- volgt rechtstreeks uit de wet,
- is geen vervanging of correctie van het oneerlijke beding, maar een autonome wettelijke regeling.
Toelaatbaarheid onder het Unierecht
Volgens de rechtspraak van het Hof van Justitie is het toegestaan dat:
- na vernietiging of buiten toepassing laten van een oneerlijk beding
- nationale wettelijke regels van aanvullend recht worden toegepast.
Dat is alleen problematisch wanneer:
- de rechter het oneerlijke beding zou aanpassen om het geldig te maken.
Het toepassen van wettelijke rente is echter geen aanpassing van het beding, maar toepassing van algemeen geldend nationaal recht.
Nederlandse rechtspraak
De Nederlandse rechtspraak aanvaardt dat:
- een oneerlijk contractueel rentebeding buiten toepassing blijft,
- maar dat wettelijke rente verschuldigd kan zijn wanneer aan de voorwaarden van verzuim is voldaan.
Deze benadering wordt ook gevolgd in zaken over huurachterstanden en incassokosten bij consumentenhuur.
Juridische structuur
De redenering is dus:
- Contractueel rentebeding = oneerlijk → buiten toepassing (Richtlijn 93/13).
- Hoofdverbintenis (betaling huur) blijft bestaan.
- Bij niet-tijdige betaling en verzuim ontstaat:
wettelijke rente op grond van art. 6:119 BW.
✅ Samenvatting (juridische formulering):
Indien een contractueel rentebeding in algemene voorwaarden jegens een consument als oneerlijk in de zin van Richtlijn 93/13/EEG wordt aangemerkt, moet het beding buiten toepassing blijven. Dit laat echter onverlet dat bij niet-tijdige betaling van een geldschuld wettelijke rente verschuldigd kan zijn op grond van art. 6:119 BW, mits de schuldenaar in verzuim verkeert (art. 6:81 e.v. BW). De wettelijke rente berust op een autonome wettelijke regeling en vormt geen aanpassing van het oneerlijke beding, zodat dit verenigbaar is met de rechtspraak van het Hof van Justitie over Richtlijn 93/13.
Als je wilt kan ik ook uitleggen waar de grens ligt volgens het HvJ EU: wanneer nationale regels wél en wanneer zij niet mogen worden toegepast nadat een oneerlijk beding buiten toepassing is gelaten (dit is een subtiel maar belangrijk tentamenpunt).
Het antwoord van Claude
Ja, de verhuurder heeft in beginsel aanspraak op de wettelijke rente, ook wanneer het contractuele rentebeding in zijn algemene voorwaarden als oneerlijk in de zin van de Richtlijn 93/13/EEG (hierna: de Richtlijn) wordt aangemerkt en vernietigd. Hieronder volgt een uitgebreide analyse van de grondslag.
Wettelijke rente als alternatief na vernietiging van een oneerlijk rentebeding
Het uitgangspunt: vernietiging van het oneerlijke beding
Ingeval een rentebeding in algemene voorwaarden kwalificeert als oneerlijk in de zin van art. 3 jo. Annex I van de Richtlijn — geïmplementeerd in art. 6:231 e.v. BW jo. art. 6:233 sub a BW — wordt dit beding op grond van art. 6 lid 1 van de Richtlijn voor de consument als niet-bindend beschouwd. In het Nederlandse systeem geschiedt dit via vernietiging (art. 3:40 jo. 6:233 BW), waarna het beding wordt geacht nooit te hebben bestaan. Na vernietiging valt de contractuele renteaanspraak weg.
Aanvulling met wettelijke rente: de grondslag
De vraag is of de rechter de leemte die door vernietiging van het oneerlijke rentebeding ontstaat, mag opvullen met de wettelijke rente. De grondslag voor deze aanvulling is meerledig.
Art. 6:119 BW (wettelijke rente)
De primaire grondslag is art. 6:119 BW, dat bepaalt dat schadevergoeding wegens vertraging in de voldoening van een geldsom bestaat in de wettelijke rente over die som. De wettelijke rente is aldus een van rechtswege intredende schadevergoedingsaanspraak wegens verzuim. Zij is niet afhankelijk van een contractueel beding, maar vloeit rechtstreeks uit de wet voort zodra de schuldenaar in verzuim verkeert met de betaling van een geldsom. De vernietiging van het contractuele rentebeding raakt de wettelijke renteaanspraak dus in beginsel niet, omdat deze een zelfstandige wettelijke grondslag heeft.
De Europese dimensie: het non-suppletie-beginsel en de uitzondering
Op Europees niveau is de cruciale vraag of het aanvullen van het vernietigde beding met een nationale suppletieve regel zich verdraagt met de Richtlijn. Uit de rechtspraak van het HvJ EU — met name Banco Español de Crédito (C-618/10), Kásler (C-26/13) en Unicaja Banco (C-307/15 en C-308/15) — volgt het volgende stelsel:
Als hoofdregel geldt dat de rechter een oneerlijk beding niet mag matigen of aanvullen; de Richtlijn beoogt de gebruiker van oneerlijke bedingen te ontraden. Aanvulling zou de afschrikkende werking van art. 6 Richtlijn ondermijnen.
Op deze hoofdregel bestaat evenwel een cruciale uitzondering: aanvulling met een suppletieve wettelijke bepaling is geoorloofd indien het wegvallen van het oneerlijke beding de overeenkomst als geheel nietig zou doen zijn en de consument daardoor blootgesteld zou worden aan bijzonder nadelige gevolgen. In die gevallen is de rechter bevoegd — en soms verplicht — het beding te vervangen door een suppletieve nationale regel.
Bij een rentebeding in een huurovereenkomst doet zich die situatie niet voor: de huurovereenkomst blijft geldig zonder het rentebeding, en de consument lijdt geen bijzonder nadeel door de vernietiging. De ratio voor aanvulling via de Kásler-uitzondering is dan ook niet aanwezig.
Dit lijkt de aanvulling met wettelijke rente te blokkeren. Dat is echter niet het geval, omdat wettelijke rente geen aanvulling van het vernietigde beding is, maar een van rechtswege geldende wettelijke verplichting die los staat van het vernietigde beding. Het HvJ EU verbiedt de rechter het vernietigde beding te redresseren of te matigen, maar verbiedt niet de toepassing van een wettelijke norm die reeds onafhankelijk van het beding gold.
De Nederlandse rechtspraak: HR 22 april 2022 (ECLI:NL:HR:2022:590)
De Hoge Raad heeft in zijn arrest van 22 april 2022 bevestigd dat na vernietiging van een oneerlijk vertragingsrentebeding in algemene voorwaarden de wettelijke rente van art. 6:119 BW van toepassing blijft. De redenering is dat art. 6:119 BW geen aanvulling is van een contractuele leemte, maar een zelfstandige suppletieve wettelijke norm die geldt zodra verzuim intreedt. Het is een regel van aanvullend recht die niet door het contract wordt verdrongen — of juist wel, door een geldig rentebeding — maar na vernietiging van dat beding herleeft als de van rechtswege geldende norm.
Dit sluit aan bij de overweging dat het HvJ EU-verbod op aanvulling ziet op rechterlijke herschrijving van het beding, niet op de automatische toepassing van wettelijk bestaande regels. De wettelijke rente vult het beding niet aan; zij was er reeds, slechts tijdelijk weggedrukt door het (thans vernietigde) contractuele beding.
III. Aanvullende grondslag: het Unierechtelijke doeltreffendheidsbeginsel
Zou men oordelen dat de verhuurder na vernietiging in het geheel geen aanspraak op vertragingsrente toekomt, dan rijst de vraag of dit strookt met het Unierechtelijke doeltreffendheidsbeginsel. De Richtlijn beschermt de consument tegen oneerlijke bedingen, maar beoogt niet de verhuurder elke aanspraak op vertragingsvergoeding te ontnemen wanneer de huurder in verzuim verkeert. Een uitleg die ertoe leidt dat de schuldeiser geen enkele aanspraak op vertragingsschade heeft, gaat verder dan wat de Richtlijn vereist en zou bovendien civielrechtelijk systematisch bezwaarlijk zijn, omdat verzuim ingevolge art. 6:74 jo. 6:119 BW steeds een recht op schadevergoeding genereert.
Afschrikkende werking: geen argument tegen wettelijke rente
Denkbaar is dat men betoogt dat toewijzing van wettelijke rente de afschrikkende werking van de Richtlijn ondermijnt, omdat de verhuurder slechts zijn contractuele rentebeding verliest maar niet ook de wettelijke vertragingsvergoeding. Dit argument snijdt geen hout. De afschrikkende werking die het HvJ EU beoogt, ziet op het ontmoedigen van het opnemen van oneerlijke bedingen; niet op het onthouden van wettelijke rechten die voor iedere schuldeiser gelden ongeacht de inhoud van zijn algemene voorwaarden. De sanctie is dat het beding — doorgaans een hogere vertragingsrente dan de wettelijke — zijn werking mist; de verhuurder valt terug op de lagere wettelijke rente. Dat is juist de beoogde correctie.
Conclusie
De verhuurder heeft op grond van art. 6:119 BW aanspraak op wettelijke rente, ook nadat een oneerlijk contractueel rentebeding is vernietigd. De grondslag is niet het vernietigde beding, maar de van rechtswege geldende suppletieve norm van art. 6:119 BW, die automatisch intreedt bij verzuim in de betaling van een geldsom. Toepassing van deze wettelijke norm is geen door de Richtlijn verboden aanvulling of matiging van het oneerlijke beding, maar de werking van een reeds bestaande wettelijke regel die slechts tijdelijk was weggedrukt door het contractuele beding en na de vernietiging daarvan herleeft. De verhuurder verliest aldus de contractuele rente — die doorgaans hoger zal zijn — maar behoudt de wettelijke rente als minimumvergoeding voor de vertragingsschade.
Het antwoord van Deepseek
Het antwoord op uw vraag is bevestigend. De verhuurder wiens algemene voorwaarden een oneerlijk rentebeding bevatten, heeft in beginsel wél aanspraak op de wettelijke rente op grond van artikel 6:119 BW (en eventueel 6:119a BW voor handelstransacties). De grondslag hiervoor is dat de wettelijke rente een rechtstreekse verbintenis uit de wet is, die losstaat van de (oneerlijke) contractuele rente. Het vervallen van een oneerlijk beding leidt niet tot het vervallen van het recht op vertragingsschadevergoeding; het vult slechts de onredelijk hoge prijs voor dat uitstel aan.
Hieronder volgt de juridische onderbouwing, toegespitst op de verhouding tussen de oneerlijkheid van een beding in algemene voorwaarden en de aanspraak op wettelijke rente.
De hoofregel: Wettelijke rente is een minimum
De wettelijke rente van artikel 6:119 BW is verschuldigd wanneer een schuldenaar in verzuim is. Het is een schadevergoeding bij wet voor de vertraging in de voldoening van een geldsom. Het recht op wettelijke rente ontstaat ex lege (van rechtswege) op het moment dat aan de voorwaarden van verzuim is voldaan.
De Hoge Raad heeft herhaaldelijk overwogen dat partijen bij overeenkomst kunnen afwijken van de wettelijke regeling, bijvoorbeeld door een hogere (contractuele) rente overeen te komen. Maar als die afwijking nietig is (bijvoorbeeld wegens oneerlijkheid), dan treedt het aanvullend recht in werking: de wettelijke rente.
De Richtlijn oneerlijke bedingen (Richtlijn 93/13/EEG) en het beginsel van “geheel niet bindend”
Indien een rentebeding in de algemene voorwaarden van een verhuurder als oneerlijk in de zin van Richtlijn 93/13/EEG moet worden aangemerkt, volgt uit de rechtspraak van het Hof van Justitie dat een dergelijk beding “geheel niet bindend” is (art. 6 lid 1 Richtlijn). De nationale rechter moet dit ambtshalve toetsen en de oneerlijke bedingen buiten toepassing laten.
- HvJ EU 14 juni 2012, Banco Español de Crédito (C-618/10): Het Hof benadrukte dat het oneerlijke beding wordt geacht nooit te hebben bestaan, zodat het geen gevolgen kan hebben voor de consument. Het doel is de consument te ontdoen van een verplichting die hij op grond van het oneerlijke beding zou hebben.
- HvJ EU 21 januari 2015, Unicaja Banco (C-482/13 e.a.): Het Hof verduidelijkte dat het buiten toepassing laten van het oneerlijke beding niet mag leiden tot een aanvulling van de overeenkomst door de nationale rechter met een ander (dispositief) beding, tenzij dat nodig is om de overeenkomst in stand te houden en de consument te beschermen tegen de nadelige gevolgen van de nietigheid (zoals opeisbaarheid van de hele hoofdsom).
De Nederlandse uitwerking: Wettelijke rente als vangnet
In de Nederlandse rechtspraak, met name in huurzaken, is deze problematiek meermaals aan de orde geweest. De lijn is consistent:
- Verschil tussen contractuele rente en wettelijke rente: De wettelijke rente is geen contractuele bepaling, maar een wettelijke schadevergoedingsregeling. Het vervallen van een oneerlijk beding in algemene voorwaarden tast de aanspraak op deze wettelijke schadevergoeding niet aan.
- De grondslag: De verhuurder heeft recht op tijdige betaling van de huur. Als de huurder te laat betaalt, lijdt de verhuurder schade doordat hij niet over zijn geld kan beschikken. De wet kent daarvoor een objectieve, forfaitaire vergoeding toe: de wettelijke rente. Dit recht vloeit rechtstreeks voort uit artikel 6:119 BW juncto de verzuimregeling van afdeling 6.1.8 BW.
- Rechtspraak:
Rechtbank Amsterdam 27 maart 2019, ECLI:NL:RBAMS:2019:2279 (kort geding): In deze zaak was een rentebeding in algemene voorwaarden van een verhuurder mogelijk oneerlijk. De voorzieningenrechter overwoog dat, zelfs als dat beding vernietigd zou worden, de verhuurder alsnog aanspraak kan maken op de wettelijke rente, omdat dit een rechtstreeks uit de wet voortvloeiende aanspraak is en geen onderdeel van het bestreden beding.
Rechtbank Midden-Nederland 27 maart 2019, ECLI:NL:RBMNE:2019:1265: De kantonrechter oordeelde dat een beding dat een buitensporig hoge rente voorschrijft, oneerlijk is en vernietigd moet worden. Vervolgens werd de huurder veroordeeld tot betaling van de wettelijke rente over de achterstallige termijnen, omdat die verschuldigd is op grond van de wet, ongeacht het vervallen van het contractuele beding.
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 3 november 2020, ECLI:NL:GHARL:2020:8767: Het Hof bevestigde dat bij vernietiging van een oneerlijk beding over (incasso)kosten en rente, de schuldeiser alsnog aanspraak kan maken op de wettelijke rente, omdat dit een ex lege verschuldigde vergoeding is.
De grondslag samengevat
De aanspraak op wettelijke rente berust op een drietrapsraket:
- De wet (art. 6:119 BW): Deze bepaalt dat bij verzuim wettelijke rente verschuldigd is.
- Aanvullend recht: De contractuele rente is een afwijking van die wet. Als die afwijking nietig is (wegens strijd met de Richtlijn oneerlijke bedingen of artikel 6:233 BW), dan herleeft het wettelijke uitgangspunt. Er is geen sprake van een gaping in de overeenkomst die de rechter moet opvullen; de wet voorziet zelf in de leemte.
- Beschermingsdoel Richtlijn: Het doel van de Richtlijn is de consument te beschermen tegen onredelijk bezwarende bedingen. Het ontnemen van ieder recht op vertragingsrente (ook de wettelijke) zou echter de consument een ongerechtvaardigd voordeel geven (gratis krediet) en de verhuurder onbedoeld zwaar benadelen. Dat strookt niet met het evenwichtsbeginsel van de Richtlijn.
Nuancering: Geen cumulatie, maar alternatie
Het is belangrijk op te merken dat de verhuurder niet beide (contractueel en wettelijk) kan vorderen. Als het contractuele beding oneerlijk is verklaard, leeft de wettelijke rente op als vervangende grondslag. De verhuurder kan de wettelijke rente vorderen vanaf het moment van verzuim, ook als de overeenkomst een nietig rentebeding bevatte.
Conclusie
Ja, de verhuurder heeft aanspraak op de wettelijke rente. De grondslag is artikel 6:119 BW, dat een zelfstandige, van de overeenkomst losstaande verbintenis creëert bij verzuim. Het oneerlijke beding wordt buiten toepassing gelaten, maar dit laat het recht op de wettelijke schadevergoeding onverlet, omdat dit recht niet uit het beding, maar rechtstreeks uit de wet voortvloeit.
![]()
Het antwoord van Gemini
Het antwoord op deze vraag is voor de Nederlandse rechtspraktijk definitief gegeven door de Hoge Raad in het prejudiciële arrest van 10 februari 2023 (ECLI:NL:HR:2023:198).
Voor een jurist is de kern: indien een rentebeding in algemene voorwaarden wordt vernietigd wegens strijd met de Richtlijn 93/13/EEG (Richtlijn oneerlijke bedingen), heeft de verhuurder (professionele partij) in beginsel geen aanspraak op de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW.
De juridische kern: Het verbod op herziening
De grondslag voor dit antwoord ligt niet primair in het nationale recht, maar in de uitleg die het Hof van Justitie van de EU (HvJ EU) geeft aan artikel 6, eerste lid, van Richtlijn 93/13.
- Sanctie op oneerlijkheid: Wanneer een beding oneerlijk is, moet het buiten toepassing worden gelaten. De nationale rechter mag het beding niet “herzien” of de inhoud ervan wijzigen om het alsnog aanvaardbaar te maken.
- Geen aanvullend recht: Het HvJ EU heeft geoordeeld dat de rechter een oneerlijk beding niet mag vervangen door een bepaling van aanvullend nationaal recht (zoals de wettelijke rente van art. 6:119 BW), tenzij de overeenkomst na vernietiging van het beding niet kan voortbestaan en de consument daardoor aan een bijzonder nadelige consequentie wordt blootgesteld.
In het geval van een huurovereenkomst blijft de overeenkomst zonder het rentebeding prima in stand; de verhuurder mist enkel zijn vergoeding voor de vertraging.
De grondslag voor afwijzing wettelijke rente
De Hoge Raad heeft in bovengenoemd arrest de lijn van het HvJ EU (o.a. het arrest Dexia, C-229/19 en C-289/19) strikt gevolgd. De argumentatie luidt als volgt:
- Afschrikwekkende werking (effet utile): De sanctie op het gebruik van oneerlijke bedingen moet effectief, evenredig en afschrikwekkend zijn. Als een verhuurder weet dat hij bij een ’te hoog’ rentebeding altijd nog kan terugvallen op de wettelijke rente, wordt hij niet gestimuleerd om vanaf het begin eerlijke voorwaarden te hanteren.
- Geen wettelijke verschuldigdheid: De wettelijke rente van art. 6:119 BW is slechts verschuldigd “over de tijd dat de schuldenaar met de voldoening van een geldsom in verzuim is”. De Hoge Raad oordeelt echter dat de Richtlijn eraan in de weg staat dat de wettelijke regeling van art. 6:119 BW het gat opvult dat door de vernietiging van het oneerlijke beding is ontstaan.
- Uitzondering: Alleen de rente die verschuldigd is over de periode na de dagvaarding (de procesrente) blijft doorgaans wel toewijsbaar, omdat die haar grondslag vindt in de procesrechtelijke vertraging en niet in de contractuele tekortkoming die door de algemene voorwaarden werd beheerst.
Consequentie voor de procespraktijk
Voor de verhuurder die een oneerlijk beding hanteert (bijvoorbeeld een rente van 1% per maand zonder limiet, of een rente die cumuleert), is de sanctie dus zero-tolerance:
- Contractuele rente: Nietig/vernietigd (0%).
- Wettelijke rente (pre-dagvaarding): Niet toewijsbaar (0%).
- Incassokosten: Vaak ook niet toewijsbaar als het incassobeding eveneens oneerlijk is bevonden.
Samenvatting Grondslag
| Element | Grondslag |
| Primaire norm | Art. 3 lid 1 en Art. 6 lid 1 Richtlijn 93/13/EEG. |
| Uitleg | HvJ EU jurisprudentie (o.a. Dexia en Banco Santander). |
| Nederlandse bevestiging | HR 10 februari 2023, ECLI:NL:HR:2023:198. |
| Ratio | Het waarborgen van de afschrikwekkende werking van de Richtlijn. |
Wilt u dat ik een overzicht maak van wanneer een rentebeding precies als ‘oneerlijk’ wordt gekwalificeerd in recente lagere rechtspraak bij huurgeschillen?
Het antwoord van Mistral
Een verhuurder wiens algemene voorwaarden een ‘oneerlijk’ rentebeding bevatten, heeft geen aanspraak op de wettelijke rente als het oneerlijke beding buiten toepassing wordt verklaard. Dit volgt uit de Europese Richtlijn 93/13/EEG (oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten) en de Nederlandse implementatie daarvan in het Burgerlijk Wetboek. De sanctie voor het gebruik van een oneerlijk beding is dat de verhuurder niet kan terugvallen op de wettelijke rente, omdat dit de effectiviteit van de consumentenbescherming zou ondermijnen. De rechtspraak bevestigt dat de wettelijke rente dan ook niet toewijsbaar is.
De grondslag hiervoor is dat de rechter ambtshalve toetst of een beding oneerlijk is en, indien dat het geval is, het beding buiten toepassing verklaart. Het gevolg is dat de verhuurder geen aanspraak kan maken op rente, noch op grond van het contractuele beding, noch op grond van de wettelijke regeling.
Het antwoord van Perplexity
Nee, de verhuurder wiens algemene voorwaarden een oneerlijk rentebeding bevatten, heeft geen aanspraak op wettelijke rente.praktizijn+2
Grondslag: Richtlijn 93/13/EEG
Bij oneerlijke bedingen in algemene voorwaarden voor consumenten (art. 6:233 e.v. BW, implementatie Richtlijn 93/13/EEG) wordt het beding geacht niet te bestaan (art. 6:236 BW). Het HvJEU (arrest C-125/18, Gómez del Moral Guasch, 27 jan. 2021, ECLI:EU:C:2021:68) verbiedt de rechter om aanvullend nationaal recht (zoals wettelijke rente ex art. 6:119 BW) in de plaats te stellen, om de dissuasive werking te waarborgen.huurgeschil+1
Jurisprudentie in huurcontext
Nederlandse rechters wijzen subsidiaire vorderingen op wettelijke rente af als het rentebeding oneerlijk is (bijv. Rb. Noord-Holland 2 mei 2021, ECLI:NL:RBNHO:2021:3253; ktr. Amsterdam 4 juli 2023, ECLI:NL:RBAMS:2023:4216). Dit geldt bijv. voor hoge contractuele rentes (2% p.m.) in ROZ-voorwaarden of huurovereenkomsten, zelfs als huurder verzuimt.tomlow-advocaten+3
Gevolgen voor verhuurders
Geen rente (contractueel noch wettelijk) over de hoofdsom tot betaling; verhuurder moet voorwaarden aanpassen om renteclaims veilig te stellen. Uitzondering mogelijk bij niet-consumentenrelaties of als beding niet oneerlijk is.deraadgevers+1
Het antwoord van Qwen
Antwoord voor juristen: Aanspraak op wettelijke rente bij oneerlijk rentebeding in algemene voorwaarden
Kort antwoord
Nee, een verhuurder wiens algemene voorwaarden een ‘oneerlijk’ rentebeding bevatten, heeft op grond van het huidige Europese en Nederlandse recht geen aanspraak op de wettelijke rente (art. 6:119 BW) nadat dat beding is vernietigd wegens strijd met Richtlijn 93/13/EEG.
www.praktizijn.nl
www.janssen-janssen.nl
Deze conclusie volgt uit de zogenoemde “Dexia-doctrine” van het Hof van Justitie van de EU, die de traditionele Nederlandse civielrechtelijke dogmatiek (terugval op aanvullend recht) doorbreekt ten behoeve van effectieve consumentenbescherming.
pure.uva.nl
vanschendelenpartners.nl
Juridische grondslag
Europees kader: Richtlijn 93/13/EEG en de Dexia-jurisprudentie
Richtlijn 93/13/EEG (oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten) beoogt consumenten te beschermen tegen bedingen die het evenwicht tussen partijen ten nadele van de consument verstoren (art. 3 lid 1).
www.inview.nl
Het Hof van Justitie van de EU heeft in zijn arresten van 27 januari 2021 (gevoegde zaken C-453/18 en C-494/18, Bankia en Ibercaja) en 21 januari 2021 (C-769/19, Dexia) het volgende geoordeeld:
“Wanneer een nationaal gerecht een beding in een consumentenovereenkomst oneerlijk verklaart en dit beding derhalve nietig is, kan de verkoper of dienstverrichter geen aanspraak maken op de in een bepaling van aanvullend nationaal recht vastgestelde wettelijke schadevergoeding die zonder dat beding van toepassing zou zijn geweest.”
pure.uva.nl
www.praktizijn.nl
Ratio: Het toestaan van terugval op aanvullend nationaal recht (zoals de wettelijke rente) zou het afschrikkende effect van de Richtlijn uithollen. Professionals zouden immers weinig risico lopen bij het opnemen van oneerlijke bedingen, wetende dat zij bij vernietiging alsnog de wettelijke norm kunnen vorderen.
vanschendelenpartners.nl
Nederlandse implementatie en rechtspraak
De Nederlandse rechter volgt deze Europese lijn:
| Zaak | Feiten | Oordeel |
| Rb. Noord-Holland 24 maart 2021, ECLI:NL:RBNHO:2021:3253
uitspraken.rechtspraak.nl |
Verhuurder vorderde contractuele rente (2% p.m.) subsidiair wettelijke rente. Contractueel beding werd ambtshalve oneerlijk verklaard. | Zowel contractuele als wettelijke rente afgewezen. Terugval op art. 6:119 BW is uitgesloten na vernietiging wegens oneerlijkheid. |
| Rb. Noord-Holland 18 februari 2026, ECLI:NL:RBNHO:2026:1662
uitspraken.rechtspraak.nl |
Rentebeding in algemene voorwaarden werd als oneerlijk aangemerkt. | Kantonrechter voornemens om zowel het rentebeding te vernietigen als de gevorderde wettelijke rente af te wijzen. |
| HR 10 februari 2023, ECLI:NL:HR:2023:209
www.inview.nl |
Prejudiciële vraag over de gevolgen van vernietiging van een oneerlijk beding. | Bevestigt dat de rechter het oneerlijke beding niet mag aanvullen met regels van aanvullend recht. |
Waarom de traditionele “terugval”-dogmatiek niet meer geldt
Vóór de Dexia-jurisprudentie hanteerde de Nederlandse rechtspraak het beginsel dat bij vernietiging van een beding de lacune wordt opgevuld door aanvullend recht (art. 3:41 BW, art. 6:23 BW).
www.praktizijn.nl
Deze benadering is echter onverenigbaar met de uitleg die het HvJ EU geeft aan Richtlijn 93/13/EEG:
| Traditionele Nederlandse benadering | HvJ EU-benadering (Dexia-doctrine) |
| Vernietiging beding → terugval op aanvullend recht (art. 6:119 BW) | Vernietiging beding → geen terugval op aanvullend recht |
| Doel: handhaving van de overeenkomst | Doel: deterrent effect en consumentenbescherming |
| Wettelijke rente als “neutrale” opvulling | Wettelijke rente als “vervanging” die het oneerlijke beding de facto legitimeert |
Reikwijdte en begrenzingen
✅ Wanneer geldt de uitsluiting van wettelijke rente?
| Voorwaarde | Toelichting |
| Consumentenovereenkomst | De Richtlijn (en dus de Dexia-doctrine) geldt alleen voor overeenkomsten tussen een professional en een consument. Bij B2B-relaties blijft de traditionele terugval op art. 6:119 BW mogelijk.
www.janssen-janssen.nl |
| Oneerlijk beding vernietigd | De uitsluiting geldt alleen als het rentebeding daadwerkelijk als oneerlijk is aangemerkt en vernietigd. Louter matiging of interpretatie leidt niet tot deze sanctie.
www.inview.nl |
| Rente als schadevergoeding | De wettelijke rente kwalificeert als “schadevergoeding wegens vertraging” (art. 6:119 BW). Het HvJ EU ziet dit als een vorm van vervangende compensatie die onder het verbod valt.
www.praktizijn.nl |
❌ Wanneer blijft wettelijke rente wél mogelijk?
| Situatie | Reden |
| Geen consument | Bij handelsovereenkomsten (B2B) geldt Richtlijn 93/13/EEG niet; art. 6:119a BW (handelsrente) blijft toepasbaar.
www.flinckadvocaten.nl |
| Rentebeding niet oneerlijk | Indien het beding de toets doorstaat (bijv. marktconform, transparant), blijft de contractuele rente gelden. |
| Schadevergoeding ex art. 6:74 BW | De uitsluiting ziet op de wettelijke rente als vervangende norm. Een vordering tot schadevergoeding op grond van wanprestatie (mits concreet onderbouwd) is een andere rechtsgrond en valt mogelijk buiten het Dexia-verbod.
www.janssen-janssen.nl |
Praktische consequenties voor juristen
Voor verhuurders / professionele gebruikers van AV
Preventief toetsen AV: Laat rentebedingen in algemene voorwaarden (met name bij consumentenhuur) kritisch toetsen aan de transparantie- en evenredigheidseisen van Richtlijn 93/13/EEG.
- www.janssen-janssen.nl
Geen “veiligheidsnet” meer: Reken er niet op dat u bij vernietiging van een te hoog rentebeding alsnog de wettelijke rente kunt vorderen. De sanctie is cumulatief: verlies van zowel contractuele als wettelijke rente.
- www.praktizijn.nl
Alternatieve grondslagen: Overweeg bij wanbetaling een vordering op grond van art. 6:74 BW (schadevergoeding wegens wanprestatie), mits u concrete schade (bijv. financieringskosten) kunt onderbouwen.
- www.janssen-janssen.nl
Voor huurders / consumentenadvocaten
Ambtshalve toetsing benutten: De rechter is verplicht om bedingen in consumentenovereenkomsten ambtshalve te toetsen aan de Richtlijn (HvJ EU, Pannon GSM). Roep dit expliciet in uw verweer aan.
- www.inview.nl
Dexia-doctrine als verweer: Verwijs naar HvJ EU 27 januari 2021, C-453/18 en C-494/18, en Rb. Noord-Holland 24 maart 2021, ECLI:NL:RBNHO:2021:3253, om zowel de contractuele als de wettelijke rente te betwisten.
- pure.uva.nl
- uitspraken.rechtspraak.nl
Bewijslast: De professional moet aantonen dat een rentebeding niet oneerlijk is. Bij twijfel geldt het voordeel van de twijfel voor de consument.
- www.inview.nl
Conclusie voor de praktijk
| Vraag | Antwoord |
| Heeft de verhuurder aanspraak op wettelijke rente na vernietiging van een oneerlijk rentebeding? | Nee, op grond van de Dexia-doctrine van het HvJ EU.
pure.uva.nl www.praktizijn.nl |
| Wat is de juridische grondslag? | Richtlijn 93/13/EEG, geïnterpreteerd door het HvJ EU in de arresten van januari 2021, en gevolgd door de Nederlandse rechtspraak (Rb. Noord-Holland 24 maart 2021).
uitspraken.rechtspraak.nl vanschendelenpartners.nl |
| Geldt dit ook buiten consumentenrelaties? | Nee: bij B2B-overeenkomsten blijft de traditionele terugval op art. 6:119/6:119a BW mogelijk.
www.janssen-janssen.nl |
| Is er een alternatief voor de verhuurder? | Mogelijk een vordering op grond van art. 6:74 BW (schadevergoeding wegens wanprestatie), mits concreet onderbouwd en niet zijnde een verkapte rentevordering.
www.janssen-janssen.nl |
Processtrategisch advies: Bij betwisting van een rentevordering in een consumentenhuurzaak dient de verhuurder zich te realiseren dat een succesvol beroep op de oneerlijkheid van het rentebeding (door de huurder of ambtshalve door de rechter) leidt tot het verlies van zowel de contractuele als de wettelijke rente. De Dexia-doctrine laat geen ruimte voor de traditionele Nederlandse “terugval”-constructie.
www.praktizijn.nl
vanschendelenpartners.nl
Bronnen
Richtlijn 93/13/EEG van de Raad van 5 april 1993 betreffende oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten
HvJ EU 27 januari 2021, gevoegde zaken C-453/18 en C-494/18 (Bankia en Ibercaja), ECLI:EU:C:2021:68
- pure.uva.nl
HvJ EU 21 januari 2021, C-769/19 (Dexia), ECLI:EU:C:2021:68
Rb. Noord-Holland 24 maart 2021, ECLI:NL:RBNHO:2021:3253
- uitspraken.rechtspraak.nl
Rb. Noord-Holland 18 februari 2026, ECLI:NL:RBNHO:2026:1662
- uitspraken.rechtspraak.nl
HR 10 februari 2023, ECLI:NL:HR:2023:209
- www.inview.nl
Praktizijns-Sociëteit, Huurrecht juli 2025 en januari 2026
- www.praktizijn.nl
- www.praktizijn.nl
Janssen & Janssen, Voorkom vernietiging door beding in algemene voorwaarden (2024)
- www.janssen-janssen.nl
Van Schendelen & Partners, Oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten (2023)
- vanschendelenpartners.nl
Nieuwe directeur Praktizijns-Sociëteit: Judith Boekholt-Nuijens
Op 1 maart jl. is Judith Boekholt-Nuijens in dienst getreden als directeur van de Praktizijns-Sociëteit als opvolger van Maarten Bohlken. Maarten stop op 1 mei a.s. om te gaan genieten van zijn pensioen. Judith heeft haar master geschiedenis in Groningen behaald en gewerkt als eindredacteur Lees meer
Advertentie
